İBTİDAİ SİNİFLƏRDƏ KOMBİNATORİKA ELEMENTLƏRİNİN ÖYRƏDİLMƏSİ

DOI: 10.36719/AEM/2007-2019/47/127-130
Müəllif: Xatirə Tacəddin qızı Qurbanova

Açar sözlər: kombinatorika, riyaziyyat, məsələ, say
Key words: combinatorics, maths, a task, number 
Ключевые слова: комбинаторика, математика, задача, число

İbtidai siniflərdə şagirdlərin ətraf mühit haqqında bilikləri formalaşır. Məktəbəqədər dövrdən fərqli olaraq, burada uşaqlar müəllimin rəhbərliyi altında müşahidə etmək yolu ilə təcrübə qazanırlar. Bununla yanaşı onlar gördüklərindən nəticə çıxaır və bunu ifadə edirlər. 
Məzmun seçimi və əsas riyazi biliklərin öyrədilməsi ardıcıllığı ibtidai təhsil üzrə Milli Kurikulumda əhatə olunmuşdur. Kiçik məktəbli yaşı dövründə uşaqların psixi inkişafında aparıcı rol təlimə məxsusdur. Təlim prosesində onların intellektual və idraki imkanlarının formalaşması baş verir, bu illər ərzində uşağın bütün ünsiyyət sistemi təlim üzərində cəmlənir.


1-11-2019, 12:51 Məqalənin davamı
İNKLÜZİV TƏHSİL: MAHİYYƏTİ, MƏQSƏD VƏ VƏZİFƏLƏRİ

DOI: 10.36719/AEM/2007-2019/47/111-114
Müəllif: Ülviyyə Salam qızı  Aslanova

Açar sözlər:İnkluziv təhsil, sağlamlığı məhdud olan uşaqlar, adaptasiya, təhsil, pedaqoji proses
Key words:Inclusive education, children with disabilities, adaptation, education, pedagogical process
Ключевые слова:Инклюзивное образование, дети с ограниченными возможностями, адаптация, образование, педагогический процесс

Ümummilli lider Heydər Əliyevin 2001-ci il iyunun 5-də imzaladığı “Sağlamlıq imkanları məhdud şəxslərin təhsili (xüsusi təhsil) haqqında Azərbaycan Respublikasının Qanunu” (1) və bu qanundan irəli gələn müvafiq qərar və sərəncamlar xüsusilə “Azərbaycan Respublikasında təhsilin inkişafı üzrə Dövlət Strateğiyası” haqqında 24 oktyabr 2013-cü il tarixdə verilmiş ölkə Prezidenti cənab İlham Əliyevin verdiyi  sərəncam inklüziv təhsilin inkişafı üçün xüsusi əhəmiyyət kəsb etmişdir. Sərəncamda təhsilin ikinci strateji istiqaməti təhsil sahəsində insan resurslarının müasirləşdirilməsini nəzərdə tutur ki, bu inkluziv təhsili də özündə  ehtiva  edir və orada "... xüsusi qayğıya ehtiyacı olan uşaqlar üçün inkişaf və inklüziv təlim proqramlarının hazırlanması" (2) mühüm məsələ kimi   qarşıya  qoyulmuşdur.


1-11-2019, 12:20 Məqalənin davamı
ИНКЛЮЗИВНОЕ ОБРАЗОВАНИЕ: АКТУАЛЬНЫЕ ПРОБЛЕМЫ И ПЕРСПЕКТИВЫ РАЗВИТИЯ

DOI: 10.36719/AEM/2007-2019/47/108-110
Müəllif: Мелик Шихбала оглы Меликов

Ключевые слова: инклюзивное образование, ограниченные возможности здоровья, проблемы и перспективы
Açar sözlər: inklüziv təhsil, fiziki sağlamlıq məhdudiyyətləri, problemlər və perspektivlər
Key words: inclusive education, disabilities, problems and prospects

Развитие современной aзербайджанской системы образования основывается на гуманитарных принципах, реализации обязательных соображений о психологических характеристиках детей, раннем выявлении нарушений развития, а также создании условий для полноценного образования детей. В последние годы социальное и национальное отношение к инвалидам (ОВЗ) начали меняться к толерантности, терпимости, интеграции и интеграции и интеграции.


1-11-2019, 12:14 Məqalənin davamı
AİLƏDƏ UŞAQLARA SEVGİ VƏ MƏHƏBBƏT

DOI: 10.36719/AEM/2007-2019/47/105-107                 
Müəllif: Xəyalə Cahangir qızı Məmmədova

Açar sözlər: Uşaq, sevgi, tərbiyə
Key words: Child, love, upbringing
Ключевые слова: Ребенок, любовь, воспитание 

Yetişən gənc nəslin düzgün tərbiyə olunması, mühüm pedaqoji problem olmaqla bərabər, həm də cəmiyyətin, dövlətin prioritet məsələlərindən biridir. Çünki cəmiyyətin inkişafı, onun parlaq gələcəyi bir çox cəhətdən yetişən nəslin tərbiyəsindən  asılıdır.
Xalqımızın ümummilli lideri Heydər Əliyevin bütün həyatı və fəaliyyəti nəsillərə nümunə olmaqla yanaşı, ideal ailə başçısı kimi göstərdiyi örnək də misilsizdir. Onun ailə dəyər­lərinə verdiyi qiymət həmişə hörmətlə xatırlanır və xatır­lanacaqdır. Cəmiyyəti yaşadan və onun varlığını sübut edən ailə meyarlarına ulu öndərin öz münasibəti, öz yanaşması olmuş­dur.  Heydər Əliyev həm də öz ailəsinə göstərdiyi qayğı və diq­qətlə seçilmiş, milli-mənəvi dəyərlərimizin qarantı kimi ailənin müqəddəsliyinə daim böyük önəm vermişdir. 


1-11-2019, 11:59 Məqalənin davamı
DÖVLƏT TƏHSİL STRATEGİYASI VƏ TƏHSİLDƏ İNNOVASİYALAR

DOI: 10.36719/AEM/2007-2019/47/102-104
Müəllif: Nəzakət Bəylər qızı İmanverdiyeva

Açar sözlər: Təhsil, strategiya, müəllim, innovasiya 
Key wordsEducation, strategy, the teacher, innovation 
Ключевая слова: Образования, стратегия, учитель, инновации

Ulu öndər Heydər Əliyev tərəfindən əsası  qoyulan Azərbaycan Respublikasının təhsil sahəsində İslahat Proqramında göstərildiyi kimi, demokratikləşdirmə, humanistləşdirmə, humanitralaşdırma, inteqrasiya,  differensiallaşdırma, fərdiləşmə, innovasiyalardan istifadə prinsiplərinə əsaslanaraq təhsil alanın elmi  dünyagörüşünün formalaşdırılması milli zəminə, ümumbəşəri dəyərlərə əsaslanan bütün qurumların fəaliyyətini təhsil alanın mənafeyinə xidmət etmək məqsədi ətrafında birləşdirmək yeni təhsil sisteminin yaradılmasında vacib bir məsələ kimi qarşıda durur (1). 


1-11-2019, 11:56 Məqalənin davamı
СОЦИАЛЬНАЯ АДАПТАЦИЯ, РЕАБИЛИТАЦИЯ, ИНТЕГРАЦИЯ И ИНКЛЮЗИЯ ДЕТЕЙ С ОГРАНИЧЕННЫМИ ВОЗМОЖНОСТЯМИ ЗДОРОВЬЯ

DOI: 10.36719/AEM/2007-2019/47/99-101 
Müəllif: Судаба Насреддиновна Искендерова

Ключeвые словa:  социальная адаптация, социальная реабилитация, интеграция, инклюзия   
Açar sözlər: sosial adaptasiya, sosial reabilitasiya, inteqrasiya, inklüziya
Keywords: social adaptation, social rehabilitation, integration, inclusion

Первоначальным социальным механизмом для социализации школьников с ограниченными возможностями здоровья является социальная адаптация. На последующих этапах происходит социальная реабилитация, интеграция и инклюзия. Данные процессы происходят взаимосвязано. Социальная адаптация и реабилитация – это тесно связанные друг с другом процессы. Социальная реабилитация осуществляется в два этапа: социально-бытовая адаптация и ориентировка к социальной среде. Социальная адаптация подготавливает ребенка к бытовой жизни и трудовой деятельности, создает условия для временной и пространственной ориентации. 


1-11-2019, 11:50 Məqalənin davamı
QADIN XEYRİYYƏ CƏMİYYƏTLƏRİ VƏ QADIN TƏHSİLİ

Müəllif: Xudiyeva Fəxriyyə Telman qızı 
Açar sözlər: qadın xeyriyyə cəmiyyətləri, qadın təhsili, qız məktəbləri 
Key words: women's charitable society, women's education, women's schools
Ключевые слова: женские благотворительные общество, женское образование, женские школы
 

Azərbaycan XIX əsrin sonu, XX əsrin əvvəllərindən başlayaraq yüksəliş, tərəqqi mərhələsinə qədəm qoymuşdur. Bu dövrdə çox böyük milli ziyalı kadrlarımız yetişmiş, milli dilimiz, məktəbimiz, ana dilli dərsliklərimiz meydana gəlmişdir. Bu dövrdə həmçinin qadınlar arasında geniş maarifçilik hərəkatı nəticəsində ölkədə bir çox qadın təşkilatları, xeyriyyə cəmiyyətləri yarandı, qadın hüquqları uğrunda mübarizələr başladı, qadın təhsili diqqət mərkəzinə keçirildi.
ХIХ əsrin əvvəllərində rus çarizmi tərəfindən 1846-cı ildə Tiflisdə yaradılmış “Müqəddəs Nina” хеyriyyə cəmiyyəti elə bu adda da Azərbaycanda yaradılmış bu cəmiyyət qadınların təhsilinə xüsusi fikir verdi və müxtəlif tədris müəssisələri açmağa başladı. “Müqəddəs Nina”nın Xeyriyyə cəmiyyətinin Şamaхıda, Bakıda, Gəncə və İrəvanda şöbələri yaranıb fəaliyyətə başladı.
Cəmiyyət zəngin adamların ianəsi hеsabına, üzvlük haqqı toplayır tоplanan vəsait hеsabına məktəblər açır, qadın problemlərini, hüquqlarını həll edirdi.

30-10-2019, 21:55 Məqalənin davamı
TƏTBİQİ TƏDQİQAT İNKLÜZİV TƏHSİL MODELİ KİMİ

Müəllif: İsgəndərova Südabə Nəsrəddin qızı
Açar sözlər: inklüziv təhsil, tətbiqi tədqiqat, təcrübəyə əsaslanan öyrənmə, reflektiv bacarıq 
Key words: inclusive education, application of research activities, method of teaching based on practice, reflective skills
Ключевые слова: инклюзивное образование, прикладная исследования, обучение на основе опыта, навыки рефлексии
 

İnklüziv komponentli siniflərdə salamlıq imkanları məhdud uşaqların təlim prosesindən kənarda qalmaması üçün müəllimin tədris prosesinə yeni istiqamətdə yanaşması vacibdir. Müəllim dərs prosesində problemlə qarşılaşarkən nə edəcəyi haqqındada düşünməli, situasiyanı təhlil etməli, digər müəllimlərin oxşar problemlər zamanı necə addım atdıqlarını öyrənməli, dəyərləndirməli, müxtəlif yanaşmaları tətbiq etməyi bacarmalıdır. 1970-ci illərdən başlayaraq təhsildə müəllim-tədqiqatçı və elmi işçi- müəllim arasında əməkdaşlığa əsaslanan təcrübi tədqiqat modeli geniş tətbiq olunmağa başlamışdır. Təcrübi tədqiqat müəllimlərə öz təlim praktikalarını başa düşməyə və onu təkmilləşdirməyə imkan verir. Təcrübi tədqiqat məhz təcrübəçi tərəfindən həyata keçirildiyinə görə ona tətbiqi tədqiqat da deyilir.

29-10-2019, 08:25 Məqalənin davamı
TƏHSİLDƏ TEXNOLOGİYANIN ROLU

Müəllif: Hüseynov Səfər Məzahir oğlu
Açar sözlər: təhsil, inkişaf, texnologiya, İEÖ 
Key words: education, development, technology, developed countries 
Ключевые слова: образование, развитие, технология, развитые страны
 

Hazırki dövrdə Azərbaycanda texnologiyanın inkişafına və həmin inkişafın təhsilə aid olan bölməsi üzərində təhsil sahəsində tətbiqinə böyük ehtiyyac vardır. İstər yeni dərsliklər sisteminin yaradılması istərsə də təhsil proqramlarının müasir dövrdəki inkişaf prosedurları əsasında hazırlanması Azərbaycan Respublikasının təhsil sistemində yenilik yaradacaqdır. Müasir dövrün texnologiya dövrü olması və həmçinin dünyada baş verən qloballaşma ilə əlaqədar olaraq, Avropa təhsil sisteminə inteqrasiya yeni texnologiya təlimlərinin tətbiqini tələb edir. 
Təhsil bir ölkənin iqtisadi, siyasi və sosial inkişafında əsas kök sayılır. Müasir dövrdə ölkəmizdə təhsilin cari vəziyyətindən savayı, təhsilin necə bir formada özünün optimal səviyyəyə çatdırılması müzakirə olunmaqdadır. Əvvəlki dövrlərlə müqayisədə dünyanın bir çox İnkişaf Etmiş Ölkələrində olduğu kimi, Azərbaycan da texnologiyanın inkişafı özünü açıq formada bəyan edir. Komputerlərin və internetin cəmiyyətin istifadəsinə verilməsi ilə bir çox fərqli sahələrdə o cümlədən təhsil sahəsində bir çox rahatlıqlar yaratmışdır.

29-10-2019, 08:20 Məqalənin davamı
QLOBALLAŞAN DÜNYADA MULTİKULTURAL TƏHSİL

Müəllif: Elyasova Nərmin Rafət qızı
Açar sözlər: multikulturalizm, təhsil, multikultural təhsil
Key words: multiculturalism, education, multicultural education
Ключевые слова: мультикультурализм, образование, мультикультурное образование
 

Qloballaşan dünyada baş verən dəyişikliklər bizə bütün sahələrdə dəyişikliklər etməyə, uğurlu gələcək üçün düzgün addımlar atmağa sövq edir. Bu sahələrdən biri və birincisi təhsil sektorudur. Təhsil insanların həyatına toxunmaq üçün ən təsirli vasitədir. Uğurlu gələcək bir – birini sona qədər dinləməyi bacaran, bir – birinin mənəvi – mədəni dəyərlərinə hörmət etməyi bacaran, tolerant, hörmətcil şəxslərin əlindədir.
Multikultural təhsil, şagirdlərə, tələbələrə sürətlə dəyişən demoqrafik göstəriciləri səbəbi ilə yaranan bir çox problemlərə cavab verən və müəllimlərə yardım etmək üçün hazırlanmış bir təhsil strategiyasıdır. Tələbələrə müxtəlif qrupların, birliklərin tarixi, mədəniyyəti və fəaliyyətləri barədə məlumat verilir, onlarla birgə gələcək cəmiyyətin plüralist olduğu qənaətinə gəlinir. Bu istiqamətdə inklüzivlik, müxtəlifliklik, demokratiya, bacarıqların əldə edilməsi, araşdırma, tənqidi düşüncə, bərabərlik kimi prinsiplər təbliğ edilir. Bu tədris metodunun immiqrantlar arasında tətbiq olunması təhsil müvəffəqiyyətlərinin artırılmasında təsirli olduğu aşkarlanıb.

29-10-2019, 08:17 Məqalənin davamı
Öncəki 1 2 3 4 5 Sonrakı
Ünvan: AZ1073. Bakı ş., Yasamal r-nu,
              Mətbuat pr., 529-cu məhəllə “Azərbaycan” nəşriyyatı, 6-cı mərtəbə
Tel.:    (+994 12) 510 63 99
Mob.: (+994 50) 209 59 68
           (+994 55) 209 59 68
www.aem.az
E-mail: elmmerkezi@gmail.com