M.A.Hüseynov
ADPU-nun Ağcabədi filialı

İKİNCİ DÜNYA MÜHARİBƏSİ İLLƏRİNDƏ AZƏRBAYCANLILARIN ALMAN
FAŞİSTLƏRİNƏ QARŞI DÖYÜŞLƏRDƏ QƏHRƏMANLIQLARI

Açar sözlər: faşizm, qəhrəmanlıq, Bakı nefti, Həzi Aslanov, İsrafil Məmmədov, Hüseynbala Əliyev, Mehdi Hüseynzadə, Əhmədiyyə Cəbrayılov, Akim Abbasov
Key words: fascism, heroism, Baku oil, Hazi Aslanov, Israfil Mammadov, Huseynbala Aliyev, Mehdi Huseynzadeh, Ahmadiyya Jabrayilov, Akim Abbasov
Anahtar kelimeler:faşizm, kahramanlık, Bakü yağı, Hazi Aslanov, İsrafil Mammadov, Hüseynbala Aliyev, Mehdi Hüseynzade, Ahmediyye Cebrayilov, Akim Abbasov

Sovet döyüşçülərinin böyük fədakarlığına baxmayaraq, müharibənin ilk aylarında komandanlığın ciddi səhvləri  üzündən baş vermiş geriləmələri rus zabitləri özlərinə haqq qazandırmaq üçün milli, xüsusən istehza ilə “yoldaş” adlandırdıqları türk xalqlarından olan əsgərlərin bacarıqsızlığının, qorxaqlığının nəticəsi kimi qələmə verməyə çalışırdılar. Lakin tarix bu iddiaların əsassız olduğunu sübut etdi.
Minlərlə azərbaycanlı oğlan və qız faşizmə qarşı əldə silah cəbhələrdə mərdliklə vuruşurdular. Müharibənin ilk günlərindən bir çox azərbaycanlı döyüşçü əsgəri rəşadətləri ilə fərqlənmişdi. Faşist işğalçılarının hücumundan bir aydan artıq müddətdə mərdliklə müdafiə olunan, düşmənə böyük tələfat verən Brest qalasının qəhrəman döyüşçüləri arasında 44 nəfər azərbaycanlı vardı. 1941-ci ilin oktyabr-dekabr aylarında Moskvaya yaxınlaşmış faşistlərlə döyüşlərdə əsgəri rəşadətinə görə tank bölməsinin komandiri Həzi Aslanov “Qırmızı Ulduz” ordeni ilə təltif edildi. Qvardiya baş serjantı, plemyotçu İdris Vəliyev Borodino çölündə faşistlərlə döyüşdə təkbaşına 50-dən çox düşmən əsgərini məhv etdi. Kiçik leytenant İsrafil Məmmədov Novqorod yaxınlığında Pustmka kəndi uğrunda döyüşdə böyük qəhrəmanlıq göstərdi və Sovet İttifaqı Qəhrəmanı fəxri adına layiq görülmüş ilk azərbaycanlı oldu. Hərbi təyyarəçi leytenant Hüseynbala Əliyev Leninqrad göylərində düşmənin təyyarəsini vurub salmışdı. Son döyüşdə o, daha iki alman təyyarəsini məhv etmiş, 17 ağır yara almasına baxmayaraq, öz təyyarəsini sağ-salamat yerə endirə bilmişdi. 

MƏQALƏNİ YÜKLƏ [222,5 Kb] (yüklənib: 21)



© Jurnalda çap olunan materiallardan istifadə edərkən istinad mütləqdi.
Ünvan: AZ1073. Bakı ş., Yasamal r-nu,
              Mətbuat pr., 529-cu məhəllə “Azərbaycan” nəşriyyatı, 6-cı mərtəbə
Tel.:    (+994 12) 510 63 99
Mob.: (+994 50) 209 59 68
           (+994 55) 209 59 68
www.aem.az
E-mail: elmmerkezi@gmail.com