DOI:  https://doi.org/10.36719/XXXX-XXXX/1/41-48

Ülviyyə Yusubova

Azərbaycan İdman Akademiyası

ulviya09081974@gmail.com

Kontekstuallaşdırılmış fəaliyyətlər vasitəsilə lüğətin öyrədilməsi

Xülasə

Lüğət biliyi dil səriştəsinin ən mühüm komponentlərindən biri kimi geniş şəkildə qəbul olunur. Kifayət qədər lüğət ehtiyatı olmadan tələbələr fikirlərini aydın ifadə etməkdə, mətnləri düzgün anlamaqda və ünsiyyətdə effektiv iştirak etməkdə çətinlik çəkirlər. Qrammatika struktur təmin etsə də, məzmunu və mənanı formalaşdıran əsas vasitə lüğətdir. Bu baxımdan, lüğət İngilis dilinin öyrənilməsində fundamental rol oynayır.

Dil öyrənmə prosesi daim lüğət ehtiyatının genişləndirilməsini tələb edir. Lüğətsiz dil öyrənmək mümkün deyil. Bununla belə, lüğət öyrənilməsi yalnız ayrı-ayrı sözlərin əzbərlənməsi ilə məhdudlaşmır; bu proses sözlərin real və mənalı kontekstlərdə dərk edilməsini də əhatə edirƏnənəvi yanaşmalarda lüğət tədrisi çox vaxt söz siyahıları, əzbərləmə üsulları və tərcümə tapşırıqları vasitəsilə həyata keçirilir. Bu metodlar qısamüddətli yadda saxlamaya kömək etsə də, yeni leksik vahidlərin uzunmüddətli mənimsənilməsini və real kommunikativ situasiyalarda məqsədyönlü istifadəsini təmin etmir. Tələbələr testlər zamanı sözləri xatırlaya bilsələr də, onları real ünsiyyət mühitində adekvat şəkildə tətbiq etməkdə çətinlik yaşayırlar.

Kontekstləşdirilmiş lüğət tədrisi isə leksik vahidlərin hekayələr, dialoqlar, tapşırıqlar və autentik materiallar vasitəsilə mənalı situasiyalarda təqdim olunmasını vurğulayır. Bu yanaşma tələbələrə yalnız sözlərin lüğəvi mənasını deyil, həm də onların kollokasiyalarını, funksional istifadəsini və praqmatik xüsusiyyətlərini mənimsəməyə imkan yaradır.

Açar sözlər: kontekstual öyrənmə, leksik vahid, ünsiyyət mühiti, texnoloji inkişaf, lüğət vahidləri, motivasiya, vizual materiallar