Arxiv
ELMİ İŞ - 2026
Müəllif: G.Qəniyeva
Аçаr sözlər: tərkib, сümlə, sxem, məsdər, dil
Key words: construction, sentence, scheme, infinitive, language
Ключевые слова: конструкция, предложение, схема, инфинитив, язык
Аçаr sözlər: tərkib, сümlə, sxem, məsdər, dil
Key words: construction, sentence, scheme, infinitive, language
Ключевые слова: конструкция, предложение, схема, инфинитив, язык
Müxtəlif dillərdə ―infinitiv" və ya ―məsdər" termini müxtəlif cür səciyyələnir. Məsələn, Azərbaycan dilində, eləcə də ümumi dilçilikdə ―feili isim", ―feili sifət" kimi qəbul olunan sözlər bəzən ―növi-məsdər", bəzən ―ismi feil" kimi göstərilir [8, s.11].
İngilis dilində məsdərin tərkib əmələ gətirmə xüsusiyyəti vardır. M.Adilov, Z.Verdiyeva, F.Ağayevanın ―İzahlı dilçilik terminləri lüğəti"ndə ―tərkib" sözü aşağıdakı kimi səciyyələndirilir:
―Tərkib dilin qrammatik qanunları əsasında nitqdə birləşmələr şəklində təzahür edən sintaktik vahiddir. Məsdər tərkibi məsdərə aid olub ondan əvvəl gələn sözlərlə bu məsdərin birləşməsindən ibarət konstruksiyadır" [3, s.162]. Dilçilikdə ―tərkib" termini ilə yanaşı, tez-tez ―konstruksiya" termini də işlənir. ―Konstruksiya müəyyən qrammatik əlaqələrinə əsasən dil vahidlərinin nitq prosesində bir-biri ilə əlaqələnməsi, birləşməsi nəticəsində meydana çıxan sintaktik tam, bütövdür" [3, s.141].
İngilis dilində məsdərin tərkib əmələ gətirmə xüsusiyyəti vardır. M.Adilov, Z.Verdiyeva, F.Ağayevanın ―İzahlı dilçilik terminləri lüğəti"ndə ―tərkib" sözü aşağıdakı kimi səciyyələndirilir:
―Tərkib dilin qrammatik qanunları əsasında nitqdə birləşmələr şəklində təzahür edən sintaktik vahiddir. Məsdər tərkibi məsdərə aid olub ondan əvvəl gələn sözlərlə bu məsdərin birləşməsindən ibarət konstruksiyadır" [3, s.162]. Dilçilikdə ―tərkib" termini ilə yanaşı, tez-tez ―konstruksiya" termini də işlənir. ―Konstruksiya müəyyən qrammatik əlaqələrinə əsasən dil vahidlərinin nitq prosesində bir-biri ilə əlaqələnməsi, birləşməsi nəticəsində meydana çıxan sintaktik tam, bütövdür" [3, s.141].
Baxış: 3334