DOI: https://doi.org/10.36719/2789-6919/47/26-31
Dilarə Əliyeva
Bakı Slavyan Universiteti
filologiya üzrə fəlsəfə doktoru
https://orcid.org/0009-0009-1591-2399
delara@inbox.ru
Müasir rus ədəbiyyatında yeni realizm:
yeni formaların axtarışı
Xülasə
Əsrin əvvəllərində müasir rus ədəbiyyatı cəmiyyətdə baş verən dərin mədəni və sosial dəyişiklikləri əks etdirir. Bu kontekstdə, uzun tarixə malik olmasına baxmayaraq, dəyişməkdə və yeni şərtlərə uyğunlaşmaqda davam edən realist ənənəni yenidən nəzərdən keçirmək xüsusilə vacibdir. “Yeni realizm” adı ilə tanınan müasir ədəbi cərəyan, bir sıra çağdaş müəlliflərin – o cümlədən Z.Prilepin, R.Sençin, S.Şargunov, D.Qutsko, G.Sadulayev, İ.Abuzərov, A.Qəniyeva, V.Pustovaya və başqalarının – fəal iştirak etdiyi konsolidə olunmuş mədəni-bədii məkanı təmsil edir.
Bu tendensiya, bir tərəfdən, “yeni” sifətini yalnız narrativ strategiyaların xüsusiyyəti kimi deyil, həm də ədəbi diskursda simvolik özünü təqdimetmə aktı kimi qəbul edən gənc yazıçıları birləşdirir. Digər tərəfdən, “yeni realistlər” postmodernist estetikaya qarşı tənqidi mövqe sərgiləyərək, psixoloji antropomərkəzlik və sosial mövqe tutma kimi xüsusiyyətləri ilə seçilən klassik rus nəsrinin ənənələrinə dönüşün vacibliyini vurğulayırlar.
Cəmi on ildən bir qədər artıq tarixə malik olmasına baxmayaraq, “yeni realizm” geniş bədii nəsr, esseistika və tənqidi məqalələr korpusu ilə yanaşı, manifest və avtobioqrafik yazılarla da təmsil olunur. Son iki ildə bu istiqamətə marağın, təqribən yeddi-səkkiz il əvvəlki zirvə dövrü ilə müqayisədə müəyyən dərəcədə azaldığı müşahidə olunsa da, onun XXI əsrin əvvəllərindəki ədəbi prosesə verdiyi töhfə əhəmiyyətlidir və elmi araşdırmalara layiqdir.
Açar sözlər: yeni realizm, bədii transformasiya, həyat həqiqəti, mif və gündəlik həyat, üsyan, qarışıqlıq, araşdırma, təhlil