DOI: https://doi.org/10.36719/2789-6919/47/79-84
Rövşən Hümbətəliyev
Azərbaycan Dövlət Dəniz Akademiyası
https://orcid.org/0000-0002-9114-8953
rovshangumbataliev@rambler.ru
Səriyə Allahverdiyeva
Mingəçevir Dövlət Universiteti
https://orcid.org/0009-0007-2475-4148
seriye_allahverdiyeva@mail.ru
Fəridə Bayramova
Bakı Dövlət Universiteti
https://orcid.org/0009-0001-8413-692x
feridamb1970@gmail.com
Neft hasilatının artımının riyazi modelləşdirilməsi
Xülasə
Neft hasilatı iqtisadi sabitliyə, geosiyasi dinamikaya və uzunmüddətli davamlılıq strategiya¬la¬rı¬na birbaşa təsir göstərən qlobal enerji matrisinin kritik tərkib hissəsini təşkil edir. Neft hasilatının müvəqqəti təkamülünün, xüsusən də onun artım və azalma mərhələlərinin dəqiq modelləşdirilməsi enerji siyasətinin formalaşdırılması, makroiqtisadi proqnozlaşdırma və strateji resursların idarə edil-məsində məlumatlı qərarların qəbulu üçün vacibdir. Bu tədqiqat neft hasilatı tendensiyalarının əsas dinamikasını ələ keçirmək üçün diferensial tənliklərə xüsusi diqqət yetirməklə riyazi modelləş-dirmənin tətbiqi imkanlarını araşdırır. Həm eksponensial, həm də logistik artım modelləri analitik çərçivələr kimi araşdırılır və empirik istehsal məlumatlarının yaxınlaşmasında onların effektivliyi qiymətləndirilir. Bu modellərin müqayisəli təhlili vasitəsilə tədqiqat enerji sistemlərinin təhlili kon-tekstində real dünya məlumatlarının şərhində onların aktuallığını, məhdudiyyətlərini və praktiki dəyərini nümayiş etdirmək məqsədi daşıyır.
Açar sözlər: neft hasilatı, model, enerji siyasəti, yaxınlaşma, logistik artım, proses