DOI: https://doi.org/10.36719/2789-6919/45/108-117
Maftunaxon Abduolimova
Fərqanə Dövlət Universiteti
https://orcid.org/0009-0007-1288-0999
maftunaabduolimova777@gmail.com
Özbək və ingilis dillərində mifoloji vahidlərin linqvistik aspektləri:
müqayisəli təhlil
Xülasə
Bu tədqiqatda özbək və ingilis dillərində mifoloji vahidlərin linqvistik xüsusiyyətləri araşdırılır, onların struktur, semantik və funksional xüsusiyyətləri müqayisəli şəkildə təhlil edilir. Tədqiqat hər iki dildə mifoloji leksik vahidləri müəyyən etmək və təsnif etmək üçün korpusa əsaslanan yanaşmadan istifadə edir, onların formalaşmasında, istifadəsində və mədəni şəkildə yerləşdirilməsində mühüm nümunələri aşkar edir. Nəticələr göstərir ki, ingilis mifoloji vahidləri müasir diskursa daha çox çoxmənalılıq və metaforik genişlənmə nümayiş etdirsə də, özbək mifoloji vahidləri ənənəvi inanc sistemləri və şifahi ədəbiyyatla daha güclü əlaqə saxlayır. Hər iki dil mifoloji terminologiyanı yaradarkən söz əmələ gəlmə proseslərində fərqli nümunələr göstərir, özbək türk köklərinə əsaslanan affiksasiya və mürəkkəbləşməyə üstünlük verir, ingilis dili isə daha çox yunan, roma və alman etimoloji mənbələrindən istifadə edir. Funksional təhlil göstərir ki, mifoloji vahidlər təkcə mədəni referent kimi deyil, həm də müxtəlif semantik transformasiya dərəcələrinə malik olsalar da, hər iki dildə müasir idiomlar, metaforalar və konseptual çərçivələr üçün məhsuldar mənbə rolunu oynayır. Bu müqayisəli tədqiqat linqvistik strukturların müxtəlif dil ailələri arasında mifoloji anlayışları necə kodlaşdırdığı və ötürdüyünə dair anlayışlar təqdim etməklə mədəni dilçilik, leksikologiya və mifoloji tədqiqatlar sahələrinə töhfə verir.
Açar sözlər: mifoloji vahidlər, müqayisəli dilçilik, linqvokulturologiya, özbək dili, ingilis dili, semantik sahələr, leksik alınma, mədəni metaforalar, etimologiya, konseptual metafora