DOI: https://doi.org/10.36719/2789-6919/57/87-92
Nigar Səbzəliyeva
ADA Universiteti
magistrant
https://orcid.org/0009-0005-5213-6107
nigarvalikhanli@gmail.com
Qloballaşmanın inkişaf etməkdə olan iqtisadiyyatlar üzərindəki
transformativ təsiri
Xülasə
Bu məqalə qloballaşmanın inkişaf etməkdə olan iqtisadiyyatlara mürəkkəb və çoxölçülü təsirini araşdırır. Ticarətin genişlənməsi, xarici birbaşa investisiyalar, texnoloji mübadilə və miqrasiya ilə şərtlənən qloballaşma iqtisadi transformasiyanı formalaşdıran güclü bir amilə çevrilmişdir. Bu proses inkişaf etməkdə olan ölkələrə beynəlxalq bazarlara daha geniş çıxış imkanı yaradır, ixracın artımını təşviq edir, sənayeləşməni dəstəkləyir və kapital, müasir texnologiya, eləcə də qabaqcıl idarəetmə təcrübələrini cəlb edir. Bu üstünlüklər məhsuldarlığın artmasına, istehlakçı rifahının yaxşılaşmasına və yoxsulluğun azalmasına töhfə verə bilər.
Bununla yanaşı, qloballaşma ciddi problemlər də yaradır. İnkişaf etməkdə olan ölkələrin yerli sənaye sahələri çox vaxt iri transmilli şirkətlərlə rəqabətdə çətinlik çəkir ki, bu da iş yerlərinin azalmasına və gəlir bərabərsizliyinin artmasına səbəb ola bilər. Bundan əlavə, qlobal bazarlardan asılılıq maliyyə böhranları, əmtəə qiymətlərinin dəyişməsi və digər xarici şoklara qarşı həssaslığı artırır. İnvestisiya uğrunda rəqabət isə əmək və ekoloji standartların zəifləməsinə gətirib çıxara bilər. Məqalədə belə nəticəyə gəlinir ki, qloballaşmanın faydaları yalnız təhsil, infrastruktur, institusional inkişaf və uzunmüddətli iqtisadi dayanıqlığa yönəlmiş güclü daxili siyasətlər vasitəsilə daha inklüziv və davamlı hala gətirilə bilər.
Açar sözlər: qloballaşma, inkişaf etməkdə olan iqtisadiyyatlar, transformativ təsir, mövcud vəziyyət, inkişaf dinamikası