Amerika təslim və geri çəkilmə nitqlərində antiteza ritorik strategiya kimi: Harris (2024) və Bayden (2024)
Həsən Əlisoy1* 
, Zərifə Sadıqzadə1
Xülasə. Bu məqalə 2024-cü ilin iki mühüm Amerika siyasi nitqində — Kamala Harrisin Hovard Universitetindəki təslim nitqi (6 noyabr 2024) və Co Baydenin Oval Kabinetdən geri çəkilmə müraciəti (24 iyul 2024) — antitezanın ritorik strategiya kimi rolunu araşdırır. Tədqiqat klassik ritorika nəzəriyyəsi, təslim nitqlərinin janr nəzəriyyəsi, üz (face) nəzəriyyəsi və Tənqidi Diskurs Təhlili çərçivələrini birləşdirir. Harrisin nitqində on, Baydenin nitqində isə on iki antitetik konstruksiya müəyyən edilmişdir. Təhlil göstərir ki, antiteza eyni vaxtda dörd səviyyədə fəaliyyət göstərir: yaddaqalanlıq və arqumentativ qüvvə yaradan mətn fiquru kimi; natiqə zəiflik göstərmədən təslim olmağa imkan verən janr konvensiyası kimi; natiqin, rəqibin və tərəfdarların üzünü idarə edən praqmatik vasitə kimi; və demokratik leqitimləşdirmədə ritual element kimi. Müqayisəli təhlil göstərir ki, Harrisin antitezaları seçki məğlubiyyətindən davam edən mübarizəyə doğru yönəlir, Baydenin antitezaları isə şəxsi şərəfdən milli vəzifəyə doğru. Bu iki fərqli ritorik vəzifə eyni struktur vasitə ilə həll olunur. Məqalə fiqur nəzəriyyəsini janr təhlili ilə əlaqələndirərək az tədqiq olunmuş nitq növünə dair ritorika elminə töhfə verir.
Açar sözlər: antiteza, ritorik strategiya, təslim nitqi, geri çəkilmə nitqi, siyasi diskurs, üz nəzəriyyəsi, tənqidi diskurs təhlili