https://doi.org/10.36719/2789-6919/43/15-20
Müjkan Məmmədzadə
Hərbi Elmi Tədqiqat İnstitutu
pedaqogika üzrə fəlsəfə doktoru
https://orcid.org/0000-0001-5693-3748
mujkan@mail.ru
Azərbaycanda ali hərbi təhsilin inkişafının tarixi-pedaqoji tədqiqi
Xülasə
Məqalədə Azərbaycanda ali hərbi təhsilin tarixi inkişafı, onun əsas mərhələləri, pedaqoji yanaşmaları və beynəlxalq təcrübənin tətbiqi araşdırılır. Tarixi mənbələr və rəsmi sənədlər əsasında ali hərbi təhsilin inkişaf mərhələləri, SSRİ dövründə və müstəqillikdən sonra keçdiyi dəyişikliklər təhlil edilir. Məqalədə həmçinin, Azərbaycan ərazisində hərbi təhsilin ilkin formalarından bəhs olunmuşdu. Belə ki, erkən dövlət qurumlarının meydana gəlməsi ilə hərbi təlimlər sistemli şəkildə tətbiq olunmağa başlamışdır. Manna, Midiya və Atropatena kimi qədim dövlətlərdə döyüşçülərin hazırlanması xüsusi əhəmiyyət kəsb edirdi.
1918-ci ildə Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin (AXC) elan edilməsi ilə müstəqil dövlətin hərbi potensialını yaratmaq və gücləndirmək barədə əsas prioritetlər məqalədə öz əksini tapmışdır.
Azərbaycanın sovet hakimiyyətinə keçməsi ilə ölkədə hərbi təhsilin sovet modelinə uyğunlaşdırılması prosesinin başlanması, hərbi təhsil sisteminin təşkilində əsas məqsəd olaraq Qızıl Ordu sıralarına yerli kadrların cəlb edilməsi və onların ideoloji baxımdan sovet təbliğatı ilə yetişdirilməsi də məqalənin əsasını təşkil edir.
Azərbaycanın müstəqilliyini əldə etməsi ilə ölkənin özünəməxsus milli hərbi təhsil sisteminin formalaşdırılması vacib məsələ kimi qarşıya qoyuldu. 1991-ci ildə Azərbaycan Silahlı Qüvvələri yaradıldıqdan sonra hərbi kadrların hazırlanması üçün yeni modelin tətbiqinə başlanıldı.
Açar sözlər: ali hərbi təhsil, hərbi pedaqogika, zabit hazırlığı, ordu inkişafı, strateji idarəetmə