Azərbaycanda iqtisadi təhlükəsizliyin institusional təminatının qiymətləndirilməsi və gücləndirilməsi istiqamətləri
Xülasə. Bu məqalədə Azərbaycanda iqtisadi təhlükəsizliyin institusional təminatı kompleks yanaşma ilə qiymətləndirilir və onun gücləndirilməsi üçün əsas istiqamətlər müəyyənləşdirilir. Mövzuya yanaşmada iqtisadi təhlükəsizlik yalnız makroiqtisadi sabitlik kimi deyil, həm də dövlətin, bazarın və tənzimləyici institutların qarşılıqlı işləmə qabiliyyəti kimi izah olunur. Araşdırmanın əsas məqsədi ölkədə iqtisadi təhlükəsizliyi formalaşdıran institutların hüquqi bazasını, idarəetmə mexanizmlərini, koordinasiya imkanlarını və faktiki nəticələrini bir yerdə təhlil etməkdir. Məqalədə göstərilir ki, Azərbaycanda iqtisadi təhlükəsizliyin təminatında mərkəzləşdirilmiş idarəetmə, fiskal ehtiyatların mövcudluğu, maliyyə sabitliyi alətləri, rəqəmsal dövlət xidmətləri və strateji planlaşdırma mexanizmləri mühüm rol oynayır. Bununla yanaşı, rəqabət mühitinin tam formalaşmaması, dövlət müəssisələrinin yüksək payı, institusional müstəqillik səviyyəsinin yetərincə dərin olmaması, nəticəyönümlü qiymətləndirmə mexanizmlərinin məhdudluğu və bazar institutlarının zəifliyi iqtisadi təhlükəsizliyin uzunmüddətli əsaslarını zəiflədən amillər kimi çıxış edir. Təhlil göstərir ki, iqtisadi təhlükəsizlik yalnız resurs bolluğu və inzibati nəzarətlə qorunmur. Dayanıqlı nəticə üçün qaydaların sabitliyi, nəzarət institutlarının peşəkarlığı, dövlət mülkiyyətinin səmərəli idarə olunması, şəffaflıq, hesabatlılıq və özəl sektorun genişlənməsi eyni vaxtda təmin edilməlidir. Məqalədə nəticə olaraq rəqabət siyasətinin gücləndirilməsi, dövlət müəssisələrinin korporativ idarəetməsinin dərinləşdirilməsi, investisiya proqramlarının nəticə əsaslı idarə olunması, maliyyə bazarlarının genişləndirilməsi və rəqəmsal idarəetmənin analitik keyfiyyətinin artırılması əsas prioritetlər kimi əsaslandırılır.
Açar sözlər: iqtisadi təhlükəsizlik, institusional təminat, dövlət tənzimlənməsi, rəqabət siyasəti, dövlət müəssisələri, maliyyə sabitliyi, rəqəmsal idarəetmə