DOI: https://doi.org/10.36719/2789-6919/55/114-118
Çingiz Salehli
Azərbaycan Dövlət Neft və Sənaye Universiteti
magistrant
https://orcid.org/0009-0009-0145-0920
salehlichingiz@gmail.com
Azərbaycanda qiymətlərin tənzimlənmə sistemi:
alətlər və inkişaf istiqamətləri
Xülasə
Tədqiqat işinin mərkəzində 2019-2025-ci illər dövrünün qlobal çağırışlarına uyğunlaşma zərurətindən irəli gələn Azərbaycanın dövlət qiymət tənzimlənməsi sisteminin kompleks transformasiyası dayanır. Araşdırma COVID-19 pandemiyasının fəsadları, dünya enerji böhranı və artan geosiyasi qeyri-sabitlik kimi xarici şoklara qarşı müqavimət mexanizmlərini əhatə edir. Qiymət tənzimlənməsi alətlərini, sərt antiinhisar nəzarətini və ünvanlı sosial-fiskal proqramların icrasını harmonik şəkildə birləşdirən mövcud hibrid modelin səmərəliliyi ətraflı şəkildə açıqlanır.
47,6 milyard ABŞ dolları həcmində olan xarici ticarət dövriyyəsi daxil olmaqla, aktual makroiqtisadi göstəricilər əsasında ixrac bazarlarındakı konyunktur ilə daxili inflyasiya fonunun dinamikası arasındakı dərin qarşılıqlı əlaqə izlənilir. Milli yanaşmaların Avropa İttifaqı, Türkiyə və Körfəz ölkələrinin təcrübələri ilə müqayisəsi ən perspektivli inkişaf vektorlarını müəyyən etməyə imkan verir. Yekun hissədə tariflərin indeksləşdirilməsinin avtomatlaşdırılmış metodikalarının tətbiqi, qiymət monitorinqinin rəqəmsallaşdırılması və İƏİT (OECD) standartlarına uyğun olaraq antikartel tədbirlərinin gücləndirilməsinin vacibliyi vurğulanır. Operativ bazar məlumatlarına əsaslanan nöqtəvi tənzimləmə sisteminə keçid yüksək qeyri-müəyyənlik şəraitində uzunmüddətli makroiqtisadi sabitliyin təmin edilməsi və istehlakçı maraqlarının qorunması üçün təməl rolunu oynayır.
Açar sözlər: qiymətlərin tənzimlənməsi, inflyasiya, Tarif Şurası, antiinhisar siyasəti, xarici ticarət dövriyyəsi, idxaldan asılılıq, xarici şoklar, Azərbaycan