Azərbaycanda təşkilatların fəaliyyətinin qiymətləndirilməsi və
mövcud maliyyə hesabatlılığı çərçivələri
Fail İmanov 
Xülasə. Bu məqalə Azərbaycanda müəssisələrin fəaliyyətinin qiymətləndirilməsi sistemi və mövcud maliyyə hesabatlılığı çərçivələrini hərtərəfli şəkildə araşdırır. Tədqiqat ölkənin maliyyə hesabatlılığının normativ-hüquqi bazasını, Beynəlxalq Maliyyə Hesabatlarının Standartları (BMHS/IFRS) ilə uyğunlaşma prosesinin gedişatını, habelə müəssisə fəaliyyətinin ölçülməsində tətbiq olunan kəmiyyət və keyfiyyət göstəricilərini əhatə edir. Müqayisəli təhlil, statistik məlumatların emalı və nəzəri sintez metodlarından istifadə edilmişdir. 2018–2023-cü illər üzrə 50 müəssisənin maliyyə hesabatları empirik baza kimi götürülmüşdür. Tədqiqatın nəticələri göstərmişdir ki, maliyyə hesabatlılığının beynəlxalq standartlarla inteqrasiyası hələ tamamlanmamış, performans qiymətləndirilməsinin sistemli metodoloji yanaşmaları isə sektorlar üzrə qeyri-bərabər inkişaf etmişdir. Xüsusilə neft-qaz sektorunda BMHS tələblərinə riayətin yüksək olduğu, emal sənayesi və ticarət sektorlarında isə hesabatlılıq keyfiyyətinin aşağı qaldığı müəyyən edilmişdir. MMUS çərçivəsinin BMHS 9, 15 və 16 standartları ilə tam harmonizasiya edilməməsi əsas normativ boşluq kimi qiymətləndirilmişdir. Məqalə beş istiqamət üzrə — normativ baza, kadr potensialı, qeyri-maliyyə hesabatlılığı, rəqəmsal transformasiya və audit nəzarəti — islahat tövsiyələri irəli sürmüşdür.
Açar sözlər: maliyyə hesabatlılığı, müəssisə fəaliyyəti, BMHS, MMUS, performans qiymətləndirilməsi, keçid iqtisadiyyatı, Azərbaycan, audit keyfiyyəti, ESG hesabatlılığı