Azərbaycanın maliyyə sistemi və makroiqtisadi dinamikası: bank yönümlü təhlil (2021–2024)
Hüseyn Ramazanlı
Xülasə. Bu tədqiqatda Azərbaycan maliyyə sisteminin strukturu və onun 2021-2024-cü illər arasında makroiqtisadi inkişaflarla əlaqəsi təhlil edilir. Tədqiqat xüsusilə maliyyə sistemində bank sektorunun dominant roluna, mərkəzi bankın tənzimləyici funksiyalarına və dövlətin maliyyə bazarlarına təsirinə yönəlmişdir. Təhlil göstərir ki, maliyyə sistemi iki səviyyəli bankçılıq strukturuna əsaslanır və maliyyə resursları əsasən banklar vasitəsilə səfərbər olunur. Tədqiqat həmçinin Azərbaycan Mərkəzi Bankının pul siyasətində, maliyyə sabitliyinin qorunmasında və bank sektoruna nəzarətdə mühüm rolunu vurğulayır. Bundan əlavə, Azərbaycan Əmanətlərin Sığortalanması Fondu əmanətlərin təhlükəsizliyini artırmaqla maliyyə sisteminə inamı gücləndirir. Bank sektorunun maliyyə aktivlərinin təxminən 95%-nə nəzarət etməsi sistemin əsasən bank mərkəzli olduğunu göstərir. Makroiqtisadi göstəricilər 2021-2024-cü illər ərzində ÜDM-də, ev təsərrüfatlarının gəlirlərində, əmək haqqında, investisiyalarda və kredit həcmində ümumi artım tendensiyasını göstərir. Lakin, enerji qiymətlərindəki dəyişikliklər və qlobal iqtisadi şərait nəticəsində xarici balans dəyişkənlik göstərib. Əmək bazarında işsizlikdə dalğalanmalarla yanaşı, məşğulluq artımı da müşahidə olunub. Ümumilikdə, maliyyə bazarları iqtisadi artımı dəstəkləyən mühüm kanal kimi qəbul edilə bilər.
Açar sözlər: Azərbaycan maliyyə sistemi, bank sektoru, mərkəzi bank, makroiqtisadiyyat, kredit sistemi, iqtisadi artım