Daxili işlər orqanları əməkdaşlarının mənəvi-əxlaqi tərbiyəsinə konseptual yanaşmalar
Fərhad Məlikulov 
Xülasə. Məqalədə daxili işlər orqanları əməkdaşlarının mənəvi və etik tərbiyəsi üçün səriştəyə əsaslanan konseptual çərçivə hazırlanır. Tədqiqat praktik bir problemi araşdırır: davranış kodeksləri və dövri maarifləndirici tədbirlər gözlənilən davranışı müəyyən edə bilər, lakin mülahizə azadlığı, təzyiq, ziddiyyətli vəzifələr və ya vətəndaşın həssas vəziyyəti ilə bağlı hallarda düzgün qərarı özlüyündə təmin etmir. İşdə keyfiyyət yönümlü sənəd təhlili və konseptual sintezdən istifadə edilmişdir. Mənbə korpusuna daxili işlər orqanlarının fəaliyyətini tənzimləyən üç Özbəkistan hüquqi və siyasət sənədi, dörd beynəlxalq polis və dürüstlük standartı, həmçinin mənəvi mühakimə, polis sosiallaşması, təşkilati ədalət, prosedur ədaləti təlimi və müəllifin əvvəlki tədqiqatı üzrə beş elmi mənbə daxildir. Təhlil tərbiyənin inkişaf etdirməli olduğu dörd qabiliyyəti müəyyən edir: mənəvi diqqət, əsaslandırılmış mühakimə, ictimai maraq motivasiyası və məsuliyyətli fəaliyyət. Bu qabiliyyətləri davamlı edən dörd institusional şərt də ayrılır: aydın standartlar, situasiya əsaslı öyrənmə, etik rəhbərlik və sübuta əsaslanan geribildirim. Elementlər diaqnostika, dilemma təhlili, istiqamətləndirilmiş refleksiya, nəzarətli təcrübə və qiymətləndirmədən ibarət beşmərhələli modeldə birləşdirilir. Təklif olunan göstəricilər mənəvi keyfiyyətləri yalnız tədbirlərdə iştirak və ya vahid rəqəmlə qiymətləndirməyin düzgün olmadığını nəzərə alır.
Açar sözlər: daxili işlər orqanları, mənəvi tərbiyə, peşə etikası, etik səriştə, polis hazırlığı, təşkilati ədalət, prosedur ədaləti