DOI: https://doi.org/10.36719/2706-6185/54/152-157
Sevil Əlizadə
Bakı Dövlət Universiteti
bakalavr
https://orcid.org/0009-0004-3261-1217
sevilelizade29@gmail.com
Aydan Məmmədzadə
Bakı Dövlət Universiteti
bakalavr
https://orcid.org/0009-0009-7994-9676
aydan.memmedzade888@icloud.com
Aytac Qədirli
Bakı Dövlət Universiteti
bakalavr
https://orcid.org/0009-0005-0204-540X
qdirliaytac@gmail.com
Leyla Sofiyeva
Bakı Dövlət Universiteti
bakalavr
https://orcid.org/0009-0001-1981-0383
leyla.sofiyeva020@gmail.com
Diabetli fərdlərdə özünəqavramanın təzahürləri
Xülasə
Bu tədqiqat diabet mellitusunun fərdlərin psixoloji fəaliyyətinə və özünəqavramanın inkişafına necə təsir etdiyini araşdırır. Fizioloji təzahürlərindən başqa, diabet insanın özünəqavramasını, şəxsi kimliyə münasibətini və daxili dəyərlər sistemini əhəmiyyətli dərəcədə formalaşdırır. Davamlı xəstəliyin idarə olunması, həyat tərzi məhdudiyyətləri, emosional gərginlik və xroniki xəstəliyin sosial nəticələri tez-tez xəstələrin özünütəsdiqinə və psixoloji sabitliyinə problem yaradır.
Məqalədə diabetli insanlar arasında özünəqavramanın necə ifadə olunduğu və bunun emosional dayanıqlıq, özünəinam və sosial qarşılıqlı əlaqə modelləri ilə necə əlaqəli olduğu araşdırılır. Rifahın təşviqində və həyat keyfiyyətinin yaxşılaşdırılmasında terapevtik və psixososial müdaxilələrin rolu vurğulanır. Nəticələr göstərir ki, sosial dəstək şəbəkələri və psixoloji müdaxilələr diabet xəstələrinin adaptiv və şəxsi inkişaf proseslərində vacib komponentlərdir.
Açar sözlər: diabet, özünəqavrama, özünütəsdiq, şəxsiyyət inkişafı, psixoloji rifah, diabetdə psixoterapiya, sosial münasibətlər, emosional gərginlik