DOI: https://doi.org/10.36719/2789-6919/57/231-236
İsmayıl Vəliyev
Azərbaycan Dövlət İqtisad Universiteti
magistrant
https://orcid.org/0009-0007-4376-9804
vliyevismayil70@gmail.com
Dronlarda real vaxt rejimində qərarvermə üçün maşın
öyrənmə yanaşmaları
Xülasə
Müasir aviasiya sistemlərinin inkişafı ilə birlikdə pilotsuz uçuş aparatları (dronlar) həm hərbi, həm də mülki sahələrdə geniş tətbiq tapmışdır. Real vaxt rejimində qərarvermə dronların effektivliyini birbaşa müəyyənləşdirən ən kritik texniki tələblərdən biridir. Ənənəvi əmr-idarəetmə sistemləri mürəkkəb və dinamik mühitlərdə kifayət qədər çevik reaksiya verə bilmir. Bu məqalədə dronlarda real vaxt rejimində qərarvermə üçün maşın öyrənmə metodlarının tətbiqi kompleks şəkildə araşdırılmışdır. Tədqiqat çərçivəsində mövcud dərin öyrənmə, gücləndirici öyrənmə və hibrid yanaşmalar təhlil edilmiş, onların üstünlükləri, məhdudiyyətləri və praktiki tətbiq imkanları müəyyən olunmuşdur. Xüsusilə hesablama resurslarının məhdudluğu, gecikmə tələbləri və mühitin qeyri-müəyyənliyi kimi amillər real vaxt sistemlərinin əsas meyarları kimi qiymətləndirilmişdir.
Açar sözlər: dron, pilotsuz uçuş aparatı, maşın öyrənmə, dərin öyrənmə, gücləndirici öyrənmə, real vaxt qərarvermə, avtonom sistemlər, neyron şəbəkəsi