Hərbi təhlükəsizlikdə fizika elminin rolu
Aygün Rəsulova1* 
, Gülnarə Şükürova1 , Səriyyə Hüseynzadə1
Xülasə. XXI əsrdə hərbi təhlükəsizliyin təmin edilməsi milli təhlükəsizlik strategiyalarının əsas prioritetlərindən birinə çevrilmişdir. Elm və texnologiyanın sürətli inkişafı, eləcə də müasir müharibələrin xarakterinin dəyişməsi hərbi üstünlüyün artıq yalnız canlı qüvvənin və ya silahların sayından deyil, texnoloji innovasiyalardan və elmi biliklərin səviyyəsindən asılı olmasına səbəb olmuşdur. Bu baxımdan fizika müasir müdafiə texnologiyalarının inkişafını təmin edən fundamental elmi fənlərdən biri hesab olunur. Onun əsas sahələri – mexanika, ballistika, elektromaqnetizm, optika, aerodinamika, termodinamika, nüvə və kvant fizikası – müasir hərbi sistemlərin layihələndirilməsi və istismarında mühüm rol oynayır. Fizikanın qanunları raketlərin idarəetmə sistemlərində, radar və peyk müşahidə vasitələrində, təhlükəsiz rabitə şəbəkələrində, pilotsuz uçuş aparatlarında, lazer texnologiyalarında və radiasiyadan mühafizə sistemlərində geniş tətbiq olunur. Bundan əlavə, nüvə və yeni nəsil müdafiə texnologiyalarının inkişafı vasitəsilə fizika strateji təhlükəsizliyin möhkəmləndirilməsində mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Texnoloji yeniliklərlə yanaşı, fizika fənninin tədrisi gələcək hərbi zabit və müdafiə sahəsi mütəxəssislərinin analitik düşüncə, texniki bilik və peşəkar bacarıqlarının formalaşdırılmasında mühüm rol oynayır. Fizikanın əsas prinsiplərinin dərindən mənimsənilməsi mürəkkəb hərbi sistemlərin səmərəli istismarına, texniki xidmətinə və təkmilləşdirilməsinə imkan yaradır. Məqalədə fizika elminin hərbi təhlükəsizlik sahəsindəki rolu müdafiə texnologiyaları, rabitə və müşahidə sistemləri, ballistika və strateji təhlükəsizlik istiqamətləri üzrə təhlil edilir. Eyni zamanda, süni intellekt, kvant texnologiyaları və yeni nəsil müdafiə sistemləri dövründə fizika elminin gələcək inkişaf perspektivləri qiymətləndirilir və onun milli təhlükəsizliyin möhkəmləndirilməsinə verdiyi töhfə əsaslandırılır.
Açar sözlər: hərbi təhlükəsizlik, müdafiə texnologiyaları, ballistika, radar sistemləri, elektromaqnetizm, pilotsuz uçuş aparatları, strateji təhlükəsizlik, hərbi elm