DOI: https://doi.org/10.36719/2663-4619/114/302-305
Saleh Nəbiyev
Bakı, Azərbaycan
https://orcid.org/0009-0001-9231-0377
saleh.nabiyev@mail.ru
İnformasiya texnologiyaları və telekommunikasiya sistemlərinin əsas rolu
Xülasə
İnformasiya texnologiyaları (İT) və telekommunikasiya sistemləri müasir dünyada cəmiyyətin və iqtisadiyyatın ayrılmaz hissəsinə çevrilmişdir. Bu sahələr bir-biri ilə sıx əlaqədə olub, məlumatların toplanması, emalı, saxlanması və ötürülməsi kimi funksiyaları yerinə yetirir. İnformasiya texnologiyaları kompüter sistemləri, proqram təminatı, süni intellekt, bulud texnologiyaları, kiber təhlükəsizlik və verilənlərin idarə edilməsi kimi sahələri əhatə edir. Telekommunikasiya sistemləri isə səs, görüntü və məlumatların naqilli və ya naqilsiz şəbəkələr vasitəsilə ötürülməsini təmin edir.
Bu texnologiyalar rabitə vasitələrinin inkişafına təkan verərək, fərdi istifadəçilərdən tutmuş iri korporasiyalara qədər geniş miqyasda tətbiq olunur. Mobil rabitə, internet, peyk rabitəsi, fiber-optik şəbəkələr və 5G texnologiyası bu sahənin ən önəmli nailiyyətlərindəndir. Xüsusilə süni intellekt və böyük verilənlər analitikası informasiya texnologiyalarının inkişafında mühüm rol oynayır, biznesin avtomatlaşdırılması və rəqəmsal transformasiyanı sürətləndirir.
Telekommunikasiya sistemlərinin inkişafı qlobal əlaqələrin güclənməsinə, iqtisadiyyatın rəqəmsallaşmasına və sosial həyatın daha interaktiv olmasına imkan yaradır. Müasir dövrdə internet texnologiyalarının yayılması ilə elektron hökumət, onlayn təhsil, telemedicina və rəqəmsal iqtisadiyyat kimi sahələr də böyük inkişaf mərhələsinə qədəm qoymuşdur.
Bütün bunlar göstərir ki, informasiya texnologiyaları və telekommunikasiya sistemləri müasir dünyada innovasiya və texnoloji tərəqqinin əsas hərəkətverici qüvvəsidir. Gələcəkdə bu sahələrin inkişafı süni intellekt, kvant hesablamaları, 6G rabitə texnologiyaları və daha təhlükəsiz kiber mühit kimi istiqamətlərdə davam edəcəkdir.
Açar sözlər: kompüter sistemləri, proqram təminatı, süni intellekt, kiber təhlükəsizlik, mobil rabitə, internet, peyk rabitəsi, fiber-optik şəbəkələr