DOI: https://doi.org/10.36719/2663-4619/125/103-107
Günay Baba-zadə
Azərbaycan Dillər Universiteti
https://orcid.org/0009-0003-6043-9656
gyunaibabazada@gmail.com
İngilis və Azərbaycan dillərində ad vermə ənənələrinin
müqayisəli etimoloji təhlili
Xülasə
Bu məqalədə şəxs adlarının linqvistik, tarixi və mədəni əsaslarına diqqət yetirərək ingilis və Azərbaycan dillərində ad adları ənənələrinin müqayisəli etimoloji təhlili təqdim olunur. Şəxsi adlar təkcə identifikator kimi deyil, həm də cəmiyyətin dəyərlərini, inanclarını və tarixi təcrübəsini əks etdirən vacib mədəni və sosial göstəricilər kimi xidmət edir. Ad adları ənənələrinin öyrənilməsi yolu ilə zamanla dil əlaqələrini, mədəni təsirləri və sosial strukturdakı dəyişiklikləri izləmək mümkündür. Tədqiqat hər iki dildə şəxs adlarının etimoloji mənşəyini və semantik xüsusiyyətlərini araşdırır. İngilis ad adları ənənələrinə əsasən xristianlaşma və Norman fəthi kimi tarixi hadisələr vasitəsilə dilə daxil olan german, latın, yunan və bibliya mənbələri təsir göstərir. Digər tərəfdən, Azərbaycan ad adları ənənələri əsasən türk kökləri, eləcə də dini, ədəbi və mədəni qarşılıqlı təsirlər səbəbindən güclü ərəb və fars təsirləri ilə formalaşmışdır. Məqalədə hər iki dildə adların struktur xüsusiyyətləri və mənaları müqayisə edilir və onların formalaşmasında və istifadəsində oxşarlıqlar və fərqlər müəyyən edilir.
Şəxsi adların seçilməsində dinin, tarixi hadisələrin və mədəni dəyərlərin roluna xüsusi diqqət yetirilir. Nəticələr göstərir ki, linqvistik və tarixi fərqlərə baxmayaraq, ingilis və Azərbaycan ad ənənələri oxşar sosial və mədəni funksiyaları yerinə yetirir.
Açar sözlər: antroponimiya, ad ənənələri, etimoloji təhlil, ingilis dili, Azərbaycan dili