DOI: https://doi.org/10.36719/2706-6185/51/73-76
Fazil Hümbətli
Azərbaycan Memarlıq və İnşaat Universiteti
https://orcid.org/0009-0009-2791-6311
fazil@fontanagrande.com
İrəvanın dağıdılmış mədəni irsi: Abbas Mirzə Məscidinin siyasi və sosial əhəmiyyəti, tarixi dəyişiklikləri və yox olma prosesi
Xülasə
İrəvanda yerləşən Abbas Mirzə Məscidi Azərbaycan mədəni irsinin mühüm nümunəsidir və həm siyasi, həm də sosial baxımdan xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Məscid yalnız dini ibadətgah deyil, həm də İrəvanda yaşayan azərbaycanlıların ictimai həyatının, milli birliyinin və mədəni varlığının mərkəzi olmuşdur. Tarixi hadisələr fonunda o, azərbaycanlı icmasının kimlik və mövcudluq rəmzinə çevrilmiş, ictimai müzakirələrin, maarifçilik təşəbbüslərinin və həmrəyliyin məkanı kimi çıxış etmişdir. Abbas Mirzə Məscidi həm Azərbaycan xalqının İrəvandakı varlığını təsdiqləyən siyasi faktor, həm də sosial birliyi möhkəmləndirən mədəni institut kimi qiymətləndirilməlidir.
Abbas Mirzə Məscidi İrəvanın Azərbaycan mədəni irsinin mühüm simvollarından idi. O, həm dini, həm də ictimai həyatın mərkəzi kimi siyasi-sosial əhəmiyyət daşıyırdı. Lakin zamanla tarixi dəyişikliklər və dağıntılar nəticəsində məscid tamamilə yoxa çıxmışdır.
Açar sözlər: İrəvan, Abbas Mirzə Məscidi, Azərbaycan mədəni irsi, memarlıq üslubu, siyasi əhəmiyyət, sosial rol, milli kimlik, ictimai həyat