DOI: https://doi.org/10.36719/2789-6919/55/79-82
Kiberfəzanın geosiyasi arxitekturası: kiber suverenlik, rəqəmsal güc və normativ rəqabət
Xülasə
Bu məqalə kiberfəzanın geosiyasi arxitekturasını kiber suverenlik, rəqəmsal güc və normativ rəqabət anlayışlarının qarşılıqlı əlaqəsi çərçivəsində təhlil edir. Məqalədə əsaslandırılır ki, kiberfəz suverenliyin yenidən şərh olunduğu, texnoloji imkanların təsir aləti kimi toplandığı və qlobal rəqəmsal normaların formalaşdırılması uğrunda rəqabətin getdiyi strateji bir müstəviyə çevrilmişdir. Tədqiqat milli səviyyədə məlumatların idarə olunması, platforma tənzimlənməsi və kibertəhlükəsizlik sahəsində yanaşmaların daha geniş ideoloji və geosiyasi bölünmələri necə əks etdirdiyini araşdırır. Eyni zamanda, rəqəmsal gücün hibrid xarakteri təhlil olunur; burada dövlət və korporativ aktorlar birlikdə texnoloji standartların və qlobal normativ çərçivələrin formalaşmasında iştirak edirlər. Məqalə nəticə olaraq göstərir ki, kiberfəz fraqmentasiya ilə qarşılıqlı asılılıq arasında struktur gərginliklə səciyyələnir və bu mühitdə hakimiyyət, təsir və legitimlik daim yenidən müəyyən olunur.
Açar sözlər: kiberfəza, kiber suverenlik, rəqəmsal güc, rəqəmsal geopolitika, normativ rəqabət, məlumatların idarə olunması, kibertəhlükəsizlik, qlobal rəqəmsal idarəetmə