DOI: https://doi.org/10.36719/2663-4619/125/95-102
Rəvan Mərdəvliyev
Azərbaycan Dövlət İqtisad Universiteti
magistrant
https://orcid.org/ 0009-0005-4848-0415
rvanmrdli@gmail.com
Kiçik və orta sahibkarlıq subyektlərində elektron kommersiyanın
mövcud vəziyyəti və inkişaf meylləri
Xülasə
EK-nın və daha geniş rəqəmsal iqtisadiyyatın sürətli genişlənməsi KOB-ların mal və xidmətləri istehsal, marketinq və çatdırma üsullarını fundamentall şəkildə dəyişib. Bu məqalə KOB-lar arasında EK-nın cari vəziyyətini araşdırır, əsas sürətləyici amilləri və maneələri müəyyən edir və hibrid pərakəndə modelləri, platformaya əsaslanan satış, sərhədlərarası ticarət və süni intellektin inteqrasiyası kimi yeni inkişaf meyllərini təhlil edir. Statistik müşahidə və sorğulardan əldə edilən son məlumatlara əsaslanaraq, məqalə göstərir ki, EK KOB-ların gəlirlərində artan payı təmsil etsə də, qəbul səviyyələri və mürəkkəblik ölkələr və sektorlar arasında əhəmiyyətli dərəcədə dəyişir. Məqalə siyasət və idarəetmə tövsiyələri ilə yekunlaşır və KOB-ların EK göstəriciləri və əsas inkişaf amillərini ümumiləşdirən nümunəvi məlumatlar təqdim edir.
KOB-lar milli iqtisadiyyatların dayağıdır, bütün şirkətlərin təxminən 95%-ni təşkil edir və ƏDV-də 52–59%-lik dəyər yaratmaqla yanaşı, oxşar səviyyədə məşğulluğu da təmin edir. İnkişaf etməkdə olan və yüksələn iqtisadiyyatlarda onların məşğulluq yaratma və sahibkarlığa töhfəsi daha da böyükdür, xüsusilə xidmət, pərakəndə satış və yüngül istehsal sahələrində. Eyni zamanda, EK xüsusi, dar kimi fəaliyyət göstərən kanaldan qlobal ticarətin əsas hərəkətverici qüvvəsinə çevrilib. Qlobal EK bazarının 2026-cı ildə təxminən 45 trilyon dollara çatacağı proqnozlaşdırılır və bu, ümumi pərakəndə satışların təxminən 33%-ni təşkil edir.
Açar sözlər: elektron kommersiya, kiçik və orta biznes (kob), kob-ların rəqəmsallaşması, rəqəmsal iqtisadiyyat, onlayn ticarət, elektron biznes, elektron kommersiya platformaları, rəqəmsal transformasiya, elektron ödəniş sistemləri