Marketplace-lərdə DSS vasitəsilə idarəetmə
qərarlarının optimallaşdırılması
Günel Məmmədova 
Xülasə. Məqalədə marketplace şirkətində qərarların dəstəklənməsi sisteminin (DSS) tətbiqi parçalanmış analitikadan verilənlərin, proqnozlaşdırıcı modellərin və biznes qaydalarının inteqrasiya olunmuş, tam dövri idarə edilməsinə keçid üçün strateji alət kimi araşdırılır. Dissertasiya tədqiqatının materialları əsasında platforma tipli biznes mühiti üçün nəzərdə tutulmuş hədəf DSS layihəsinin məntiqi yenidən işlənmişdir.
Təklif olunan sistem qərar qəbuletməsinin üç əsas istiqamətini əhatə edir: dinamik qiymətqoyma, ehtiyatların idarə olunması və istifadəçilərin axtarış nəticələrinin fərdiləşdirilməsi. Bu istiqamətlər ayrı-ayrı funksional modullar kimi deyil, vahid idarəetmə qərarları dövrünün qarşılıqlı əlaqəli komponentləri kimi nəzərdən keçirilir. Layihənin hesablama komponentinə xüsusi diqqət yetirilmişdir ki, bura illik iqtisadi effektin, investisiya xərclərinin, xalis cari dəyərin (NPV), üçillik investisiya gəlirliliyinin (ROI) və geriödəmə müddətinin qiymətləndirilməsi daxildir. Təhlil göstərir ki, inteqrasiya olunmuş DSS yalnız birbaşa maliyyə faydaları deyil, həm də daha geniş idarəetmə effekti yarada bilər. Bu effekt qərar qəbuletmə dövrlərinin qısalması, KPI göstəricilərinin daha ardıcıl interpretasiyası, şöbələrarası koordinasiyanın yaxşılaşması və əməliyyat proseslərində əl ilə edilən düzəlişlərin payının azalması hesabına əldə olunur.
Məqalənin elmi və praktiki əhəmiyyəti DSS-in yalnız İT həlli və ya analitik panel deyil, marketplace-in idarəetmə infrastrukturu kimi şərh edilməsindədir. Belə infrastruktur proqnozlaşdırmanı, optimallaşdırmanı, təşkilati məsuliyyəti və fəaliyyətə nəzarəti birləşdirir. Tədqiqatın nəticələri göstərir ki, DSS-in uğurlu tətbiqi yalnız texnoloji hazırlıq deyil, həm də məlumatların idarə olunması, şəffaf biznes qaydaları və qərarların qəbuluna görə aydın məsuliyyət bölgüsü tələb edir. Beləliklə, DSS rəqəmsal platforma şirkətlərində həm iqtisadi səmərəliliyin, həm də idarəetmə yetkinliyinin artırılması mexanizminə çevrilir.
Açar sözlər: qərarların dəstəklənməsi sistemi, marketplace, decision intelligence, dinamik qiymətqoyma, ehtiyatların idarə olunması