DOI: https://doi.org/10.36719/2663-4619/117/133-137
Faiq Vəlizadə
Bakı Dövlət Universiteti
https://orcid.org/0009-0003-7526-1459
faig.valizada@gmail.com
Müasir geodeziya ölçmə texnologiyalarının texniki imkanlarından
istifadə etməklə dəniz neft-qaz sənayesində hidrotexniki qurğuların quraşdırılması, sahəyə daşınması və yerləşdirilməsi
Xülasə
Müasir geodeziya ölçmə texnologiyaları, xüsusilə peyk naviqasiyası (GNSS), lazer skanlama (LiDAR), dron texnologiyası və yüksək dəqiqlikli total stansiyalar, dəniz neft-qaz sənayesində mühüm rol oynayır. Bu texnologiyalar vasitəsilə hidrotexniki qurğuların layihələndirilməsi, əraziyə çatdırılması, dəqiq quraşdırılması və yerləşdirilməsi prosesləri daha səmərəli və təhlükəsiz şəkildə həyata keçirilir. Dəniz mühitinin çətin və dəyişkən şəraitində yüksək dəqiqliklə işləmə imkanı verən bu texnologiyalar, insan amilindən asılılığı azaldır və əməliyyatların vaxtında, minimal xəta ilə aparılmasına şərait yaradır.
Quraşdırma zamanı geodeziya ölçmələri vasitəsilə qurğuların koordinatları əvvəlcədən təyin olunur və bu məlumatlar əsasında avadanlıqlar sahəyə düzgün istiqamətləndirilir. Əraziyə çatdırılma mərhələsində, daşımaların planlaşdırılması və izlənməsi geodeziya sistemləri ilə əlaqələndirilərək daha effektiv idarə olunur. Yerində quraşdırma zamanı isə strukturun stabil və tələb olunan mövqedə yerləşdirilməsi üçün real vaxtda dəqiq monitorinq təmin olunur.
Beləliklə, müasir geodeziya texnologiyalarının tətbiqi, dənizdə aparılan mühəndis işlərinin texniki səviyyəsini yüksəldir, iqtisadi xərcləri azaldır və təhlükəsizlik səviyyəsini artırır. Bu sahədə aparılan təkmilləşmələr gələcəkdə dəniz neft-qaz sənayesində daha da mürəkkəb layihələrin həyata keçirilməsinə geniş imkanlar açır.
Açar sözlər: müasir geodeziya texnologiyaları, hidrotexniki qurğular, dəniz neft-qaz sənayesi, quraşdırma və yerləşdirmə, GNSS və LiDAR, dəqiq geodeziya ölçmələri, texniki təhlükəsizlik və səmərəlilik