Mürəkkəb strukturların forma dəqiqliyinin qiymətləndirilməsində 3D skanlama və kompüter simulyasiyası üsullarının tətbiqi
Tinatin Mşvidobadze 
Xülasə. Daha səmərəli həll yollarının meydana çıxması ilə yanaşı, mürəkkəb formalar və çətin məsələlərlə qarşılaşdıqda ənənəvi ölçmə üsulları qeyri-kafi qalır. Xüsusilə, 3D skanerlər öz çoxfunksiyalılığını nümayiş etdirir. Məqalənin məqsədi, aparılan təcrübələrdən birini nümunə götürməklə, simulyasiya üsulları vasitəsilə mürəkkəb strukturların ölçülməsi nəticələrini təqdim etməkdir. Bu halda, "Creaform HandySCAN 700 Elite" cihazı və ştangenpərgar vasitəsilə 40 ədəd qaynaq edilmiş element üzərində ölçmələr aparılmışdır. Məqalədə məlumatların təhlili və statistik proseslərə nəzarət üsullarından istifadə olunmuşdur. Məlumatlar fərdi hərəkətli diapazon (I-MR) nəzarət qrafikində əks etdirilmiş və bunun əsasında prosesin proqnozlaşdırıla bilənliyini ifadə edən hərəkətli diapazonun yuxarı nəzarət həddi hesablanmışdır. İşin yeniliyi, komponentlərin forma dəqiqliyini qiymətləndirmək üçün 3D skanlama texnologiyalarının tətbiqindədir. Tədqiqat həddindən artıq deformasiyaların səbəblərini müəyyən etməyə imkan vermiş və ştangenpərgar ilə müasir lazer avadanlığının müqayisəsi üçün zəmin yaratmışdır. Simulyasiya təhlilinə "Simufact Welding" proqram təminatının daxil edilməsi, planlaşdırılan texnologiyanın dəqiq təsdiqlənməsinə imkan verir. Bu həll yolu nominal modellərə perspektivli alternativ təşkil edir və xüsusilə ardıcıl əməliyyatlar arasında ölçmələrin aparıldığı hallarda böyük əhəmiyyət kəsb edir. Gələcək tədqiqat istiqamətləri: təklif olunan metodologiyanın təkmilləşdirilməsi məqsədilə bu sahədə əlavə tədqiqatların aparılması tövsiyə olunur.
Açar sözlər: 3D skanlama, kompüter simulyasiyası, qaynaq konstruksiyaları, keyfiyyətə nəzarət