DOI: https://doi.org/10.36719/2663-4619/115/348-354
Xəyalə İsmayılova
Azərbaycan Texniki Universiteti
magistrant
https://orcid.org/0009-0001-9130-3132
khayalaismailova.7@gmail.com
Aygün Adilova
Azərbaycan Texniki Universiteti
https://orcid.org/0009-0000-1493-403X
edilovaaygun375@gmail.com
Fərrux Zeynalov
Azərbaycan Texniki Universiteti
https://orcid.org/0009-0001-3349-2940
feruxzeynalov.1997@gmail.com
İlahə Mahmudova
Azərbaycan Texniki Universiteti
https://orcid.org/0009-0008-6764-312X
ilahamehman@gmail.com
Aydan Ağayeva
Azərbaycan Texniki Universiteti
https://orcid.org/0009-0005-7522-6324
aydannagaayeva2002@gmail.com
Optik siqnal gücünün artırılması üçün gücləndirici
texnologiyaların tətbiqi
Xülasə
Müasir dövrdə informasiya-kommunikasiya texnologiyalarının sürətli inkişafı ilə əlaqədar olaraq, genişzolaqlı və yüksək sürətli məlumat ötürmə sistemlərinə olan tələbat durmadan artır. Bu ehtiyacları qarşılamaq üçün ən etibarlı və effektiv həll yollarından biri optik lifli kommunikasiya sistemlərinin tətbiqidir. Optik liflər vasitəsilə siqnal ötürülməsi, yüksək bant genişliyi, aşağı zəifləmə və elektromaqnit təsirlərinə qarşı davamlılıq baxımından ən müasir texnologiyalardan sayılır.
Lakin, məsafə artdıqca optik siqnalların zəifləməsi müşahidə olunur ki, bu da ötürmənin keyfiyyətini və məsafəsini məhdudlaşdırır. Siqnalın belə zəifləməsinin qarşısını almaq və uzun məsafəli ötürmə zamanı keyfiyyətin qorunub saxlanılması üçün müxtəlif optik gücləndirici texnologiyalar tətbiq olunur. Bu texnologiyalar siqnalın elektrik formasına çevrilmədən, birbaşa optik formda gücləndirilməsinə imkan verir və bununla da sistemin ümumi məhsuldarlığını artırır.
Bu məqalədə əsas məqsəd, optik siqnal gücünün artırılması üçün istifadə olunan gücləndirici texnologiyaların növlərini, onların iş prinsipini və tətbiq sahələrini araşdırmaqdan ibarətdir. Xüsusilə EDFA (Erbiyum qatqılı lif gücləndiriciləri), RAMAN gücləndiriciləri, və SOA (yarımkeçirici optik gücləndiricilər) kimi qabaqcıl texnologiyaların üstünlükləri və məhdudiyyətləri təhlil ediləcəkdir.
Açar sözlər: optik siqnal gücü, optik gücləndirici, EDFA (Erbium Doped Fiber Amplifier), RAMAN gücləndiriciləri, SOA (Semiconductor Optical Amplifier