DOI: https://doi.org/10.36719/2663-4619/114/190-197
Səidə Vəlizadə
Naxçıvan Dövlət Universiteti
https://orcid.org/0009-0008-6368-061X
seide.novruz13@gmail.com
Şəbnəm Həsənova
Naxçıvan Dövlət Universiteti
https://orcid.org/0009-0003-9698-225
sebnemhesenova94@gmail.com
Samirə Hüseynova
Naxçıvan Dövlət Universiteti
https://orcid.org/0009-0007-8786-6227
dr.hüseynova1991@gmail.com
Məhəbbət Məmmədova
Naxçıvan Dövlət Universiteti
https://orcid.org/0009-0004-4295-5347
mehebbet3008@gmail.com
Şəkərli diabetin siptomları, ağırlaşmaları və Naxçıvan Muxtar
Respublikasında sakinlər arasında 2024-cü il üçün statistik göstəriciləri
Xülasə
Hal-hazırda şəkərli diabet endokrin sisteminin ən geniş yayılmış xəstəliklərindən biridir. Belə ki, ürək-damar xəstəlikləri, travmalar, bədxassəli şişlərdən sonra şəkərli diabet xəstəliyi daha çox yayılmışdır. Şəkərli diabet (Diabetes mellitus) bədənin qan şəkərindən (qlükoza) necə istifadə etdiyinə təsir edən bir qrup xəstəliklərə aiddir. Qlükoza əzələ və toxumaları təşkil edən hüceyrələr üçün vacib enerji mənbəyidir.
Diabetin əsas səbəbi növünə görə dəyişir. Ancaq hansı növ diabetdən asılı olaraq, bu, qanda şəkərin artıqlığına səbəb ola bilər. Qanda çox şəkər ciddi problemlərə səbəb ola bilər.
Xroniki yüksək qan şəkəri adətən geri dönməz olan ağırlaşmalara səbəb ola bilər. Bir sıra tədqiqatlar göstərmişdir ki, müalicə olunmamış xroniki yüksək qan şəkəri ömrünüzü qısaldır və həyat keyfiyyətinizi pisləşdirir. Bu məqalədə Naxçıvan Muxtar Respublikasında insanlar arasında şəkərli diabet xəstəliyinin inkişafı və yayılması ilə bağlı tədqiqatlar aparılmışdır. Araşdırmanın nəticələri göstərir ki, şəkərli diabet xəstəliyinə yoluxmanın qarşısının alınmasında və qanda qlükozanın normal səviyyəsində saxlanılmasında sağlam həyat tərzinin vacib rolu vardır.
Açar sözlər: şəkərli diabet, mədəaltı vəz, toksinlər, qida qrupları, qıcolma, sağlam qida rejimi, piylənmə, insulin, xroniki diabet, qlükoza, xolesterol, qan təzyiqi, artıq çəki, hormonal balanssızlıq