Arxiv
ELMİ TƏDQİQAT - 2026 ELMİ TƏDQİQAT - 2025 ELMİ TƏDQİQAT 2024 ELMİ TƏDQİQAT 2023 ELMİ TƏDQİQAT 2022 ELMİ TƏDQİQAT 2021

Səməd Vurğunun dilinin klassik və müasir Azərbaycan dili ilə müqayisəsi

 

Arzu Abbasova

 

Xülasə. Bu məqalə Səməd Vurğun yaradıcılığının poetik dili ilə klassik və müasir Azərbaycan dili arasında müqayisəni araşdırır. Tədqiqatın məqsədi şairin yaradıcılığının leksik, sintaktik və poetik xüsusiyyətlərini təhlil etmək, onun dilində həm xalq yaradıcılığına yaxınlıq, həm də klassik ədəbi ənənələrə bağlılıq əsasında formalaşan özünəməxsus sintezi üzə çıxarmaqdır. Təhlil göstərir ki, Vurğunun poetik dili həm emosional təsir baxımından zəngindir, həm də ritm və estetik quruluş baxımından yüksək inkişaf səviyyəsinə malikdir. Şair gündəlik danışıq dilinə xas sadə söz və ifadələrlə klassik ədəbi leksikanı ustalıqla birləşdirərək şeirlərinə həm oxucuya yaxınlıq, həm də intellektual dərinlik qazandırır.

Məqalədə Səməd Vurğunun cümlə quruluşu və sintaksisi, ritm və qafiyə sistemi, metaforik ifadə vasitələri və poetik axıcılığı araşdırılır. Tədqiqat göstərir ki, şairin dili klassik Azərbaycan ədəbiyyatının estetik və bədii xüsusiyyətlərini qorumaqla yanaşı, onları müasir oxucu üçün anlaşıqlı və emosional cəhətdən təsirli formada təqdim edir. Bu xüsusiyyətlər Səməd Vurğun yaradıcılığını Azərbaycan dilinin inkişafında keçid mərhələsi kimi qiymətləndirməyə imkan verir.

Nəticə etibarilə, Vurğunun poetik dili yalnız Azərbaycan ədəbiyyatında xüsusi mövqe tutmur, həm də dilçilik baxımından klassik və müasir dil elementlərinin harmonik vəhdətini nümayiş etdirir. Bu isə onun poeziyasının həm estetik baxımdan cəlbedici, həm də emosional təsir gücünə malik olduğunu təsdiqləyir. Məqalə, eyni zamanda, Azərbaycan dilinin tarixi inkişafını və onun poetik ifadə imkanlarını anlamaq baxımından mühüm elmi mənbə kimi dəyərləndirilir.

 

Açar sözlər: Səməd Vurğun, Azərbaycan dili, klassik ədəbiyyat, müasir dil, leksika, sintaksis, poetika, ritm və qafiyə, emosional ifadə, dilin inkişafı


Baxış: 171