DOI: https://doi.org/10.36719/2789-6919/64/32-40
Sosial sürətlənmənin hərəkətverici qüvvəsi kimi informasiyalaşdırma: Özbəkistan timsalında konseptual təhlil
Azizkhon Rasulov 
Xülasə. Məqalədə informasiyalaşdırma sosial sürətlənmənin mexanizmi kimi araşdırılır və bu prosesin müasir cəmiyyətin inkişafına təsiri Özbəkistan nümunəsinə istinadla qiymətləndirilir. Tədqiqat rəqəmsal infrastrukturların kommunikasiya, bilik istehsalı, institusional qərarvermə və gündəlik fəaliyyətin sürətini necə dəyişdirdiyini, həmçinin vaxta qənaət edən texnologiyaların niyə eyni zamanda zaman təzyiqini artıra bildiyini izah edir. Keyfiyyət yönümlü konseptual yanaşma şəbəkə cəmiyyəti, sosial sürətlənmə, infosfer və rəqəmsal bərabərsizlik nəzəriyyələrinin müqayisəli təhlilini “Rəqəmsal Özbəkistan 2030” Strategiyası və beynəlxalq siyasət sənədlərinin təhlili ilə birləşdirir. Təhlil qarşılıqlı əlaqəli dörd mexanizmi müəyyən edir: kommunikasiya vaxtının sıxılması, sosial məkanın yenidən qurulması, bilik və innovasiya dövrlərinin qısalması, institusional xidmətlərin sürətlənməsi. Bu mexanizmlər məlumat əldə etmək imkanlarını genişləndirir və əməliyyat vaxtını azaldır. Lakin nəticələr rəqəmsal bacarıqlardan, etibarlı infrastrukturdan, media və informasiya savadlılığından, eləcə də xidmətlərdən bərabər istifadə imkanlarından asılıdır. Özbəkistan nümunəsi sürətli xidmətlərin bütün sosial qruplar üçün əlçatan və etibarlı olmasının zəruriliyini göstərir. Məqalə texniki sürətin sosial nəticələrlə birlikdə qiymətləndirilməsini və rəqəmsal transformasiyanın inklüziv giriş, ömürboyu təhsil, informasiya etibarlılığı və şəffaf monitorinqlə dəstəklənməsini təklif edir.
Açar sözlər: sosial sürətlənmə, informasiyalaşdırma, informasiya cəmiyyəti, rəqəmsal transformasiya, zaman dəyişməsi, rəqəmsal bərabərsizlik, Özbəkistan