Süni İntellekt əsaslı audit modelləri və maliyyə şəffaflığının gücləndirilməsi
Əsmər İbrahimli1* 
, Ramella Mahmatebinova1
Xülasə. Rəqəmsal transformasiya dövründə maliyyə sistemlərinin mürəkkəbləşməsi audit proseslərinin ənənəvi yanaşmalarla effektiv idarə olunmasını çətinləşdirmişdir. Xüsusilə, böyük həcmli məlumatların (Big Data) artması auditorlar üçün həm zaman, həm də dəqiqlik baxımından yeni çağırışlar yaratmışdır. Bu kontekstdə süni intellekt (Sİ) əsaslı audit modelləri maliyyə məlumatlarının emalında sürət, dəqiqlik və proqnozlaşdırma qabiliyyətlərini əhəmiyyətli dərəcədə artıran innovativ alət kimi çıxış edir.
Tədqiqatın məqsədi süni intellekt texnologiyalarının audit prosesinə inteqrasiyasının maliyyə şəffaflığına, risklərin idarə edilməsinə və qərar qəbuletmə effektivliyinə təsirini kompleks şəkildə qiymətləndirməkdir. Tədqiqat çərçivəsində müqayisəli təhlil, statistik analiz, sistemli yanaşma və modelləşdirmə metodlarından istifadə edilmişdir.
Əldə olunan nəticələr göstərir ki, Sİ əsaslı audit sistemləri məlumatların real vaxt rejimində analizini təmin edir, insan faktorundan qaynaqlanan səhvləri azaldır və saxtakarlıq risklərinin erkən mərhələdə aşkarlanmasına imkan yaradır. Bununla yanaşı, audit müddətinin azalması və əməliyyat xərclərinin optimallaşdırılması müşahidə olunur.
Nəticə olaraq, süni intellektin audit sahəsində tətbiqi maliyyə şəffaflığının artırılmasında mühüm rol oynayır və gələcəkdə rəqəmsal audit ekosisteminin formalaşmasına zəmin yaradır.
Açar sözlər: süni intellekt, audit, maliyyə şəffaflığı, risk analizi, rəqəmsal transformasiya