Süni intellektlə dəstəklənən sənaye mexanizmlərinin yaşıl rəqabətqabiliyyətliliyə və davamlı inkişaf göstəricilərinə təsiri
Flora Kərimova1* 
, Əşrəf Ələkbərov2
Xülasə. Süni intellektin sənaye mexanizmlərinə inteqrasiyası qlobal iqtisadi və ekoloji mənzərəni sürətlə dəyişdirir. Bu tədqiqat süni intellektlə dəstəklənən sənaye mexanizmlərinin yaşıl rəqabətqabiliyyətliliyə və davamlı inkişaf göstəricilərinə təsirini araşdırır. Yaşıl rəqabətqabiliyyətlilik müəssisənin və ya regionun ətraf mühitə təsiri minimuma endirməklə yanaşı, iqtisadi göstəricilərini yaxşılaşdırmaq qabiliyyətini ifadə edir. Davamlı inkişaf göstəriciləri isə uzunmüddətli dayanıqlılığı ölçən iqtisadi, sosial və ekoloji meyarları əhatə edir. Tədqiqat istehsal proseslərinin optimallaşdırılmasında, resurs istehlakının azaldılmasında və karbon emissiyalarının məhdudlaşdırılmasında rəqəmsal texnologiyaların artan əhəmiyyətini vurğulayır. Bütün bunlar ətraf mühitin davamlılığının təmin edilməsinə töhfə verir. Son dövrlərdə aparılmış empirik tədqiqatların sistematik icmalı və sənaye sahəsindəki nümunələrin təhlili vasitəsilə süni intellektin sənayenin davamlı transformasiyasına imkan yaradan əsas mexanizmləri müəyyən edilir. Bu mexanizmlərə proqnozlaşdırıcı texniki xidmət, enerji istehlakının real vaxt rejimində monitorinqi, proseslərin optimallaşdırılması, təchizat zəncirində şəffaflığın təmin edilməsi və əməliyyat səmərəliliyini ekoloji məqsədlərlə uzlaşdıran intellektual qərar qəbuletmə daxildir. Tədqiqatın nəticələri göstərir ki, süni intellekti tətbiq edən təşkilatlar yalnız səmərəliliyi artırmaq və xərcləri azaltmaqla kifayətlənmir, həm də davamlılıq indekslərində nüfuzlarını yaxşılaşdıraraq ekoloji şüurlu bazarlarda rəqabət qabiliyyətlərini yüksəldirlər. Bundan əlavə, tədqiqat sənaye sektorlarında süni intellektin tətbiqini dəstəkləyən siyasət çərçivələrini və strateji planlaşdırma modellərini araşdırır, tənzimləyici tələblərə uyğunlaşdırılmanın, məlumatların idarə edilməsinin və işçi qüvvəsinin bacarıqlarının təkmilləşdirilməsinin zəruriliyini vurğulayır. Texnologiyanın tətbiqindəki maneələr, kibertəhlükəsizlik riskləri və avtomatlaşdırılmış qərar qəbuletmə ilə bağlı etik məsələlər də müzakirə olunur. Tədqiqat belə nəticəyə gəlir ki, süni intellekt rəqabətqabiliyyətliliyi qorumaqla yanaşı, sənaye sektorlarının davamlı inkişaf məqsədlərinə çatmasında mühüm vasitə rolunu oynayır. Gələcək tədqiqatlar süni intellektin inteqrasiyasının yaşıl rəqabətqabiliyyətliliyə uzunmüddətli təsirini ölçmək üçün uzunmüddətli təhlillərə və müxtəlif sənaye sahələri üzrə müqayisə aparmağa imkan verən standartlaşdırılmış göstəricilərin hazırlanmasına yönəlməlidir. Tədqiqatın nəticələri texnoloji innovasiyaları davamlılıq tələbləri ilə uzlaşdırmağa çalışan sənaye rəhbərləri, siyasət müəyyən edən şəxslər və tədqiqatçılar üçün faydalı məlumatlar təqdim edir.
Açar sözlər: süni intellekt, davamlı inkişaf, yaşıl rəqabətqabiliyyətlilik, sənaye mexanizmləri, rəqəmsal texnologiyalar