Tərcümədə ekvivalentlik parametrləri:
fransızca və türkcə dil cütünün müqayisəli təhlili
Müzəffər Kaya 
Xülasə. Bu məqalə tərcümədə ekvivalentlik anlayışına yenidən qayıdır və onu konkret bir dil cütü — fransızca və türkcə — üzərində araşdırır. Əsas tezis budur: ekvivalentlik sözlərin bir-birinə uyğunlaşdırılması məsələsinə endirilə bilməz; o, mənanın, üslubun, qrammatikanın, mətnin təşkilinin və mədəni istinadların eyni anda nəzərə alındığı mühakimələr silsiləsinə daha yaxındır. Məqalədə əvvəlcə Jakobson, Nida, Catford, Vinay və Darbelnet, Newmark, Baker, Koller və Berman kimi nəzəriyyəçilərin yanaşmaları ayrı-ayrı siyahı şəklində deyil, bir-biri ilə əlaqəli vahid mübahisə kimi nəzərdən keçirilir. Daha sonra fransızca-türkcə tərcümədə tez-tez rast gəlinən çətinliklər beş parametr ətrafında qruplaşdırılır: məna-göstərici, çağrışımsal-üslubi, qrammatik-sintaktik, mətn-pragmatik və mədəni-diskursiv. Hər parametr ədəbi, hüquqi və elmi-texniki materialdan götürülmüş cümlə səviyyəli nümunələrlə təhlil edilir, sonra isə model korpus əsaslı və maşın tərcüməsi tədqiqatlarının son dalğası ilə müqayisə olunur. Təhlil göstərir ki, iki dil arasında tam ekvivalentlik qayda deyil, istisnadır; etibarlı şəkildə əldə edilə bilən isə əsaslandırıla bilən, funksional həllər toplusudur — bir şərtlə ki, tərcüməçi mətn növünü, oxucunu və kommunikativ məqsədi birlikdə tərəzidə tutsun. Burada ekvivalentlik sabit bir eyniyyət deyil, tərcüməçinin hər mətndə yenidən qurduğu və prioritetləşdirdiyi bir şeydir.
Açar sözlər: tərcüməşünaslıq, ekvivalentlik, tərcümə nəzəriyyələri, fransızca-türkcə tərcümə, müqayisəli təhlil