Tovuz-Qazax rayonunda mövcud fermer təsərrüfatlarının iqtisadi modelinin tətbiqi
Sədaqət Adıgözəlova1* , Kəlimət Abdullayeva1
, Alidə Hüseynova1
Xülasə. Azərbaycanın Tovuz-Qazax iqtisadi rayonunun təsərrüfatlarında müasir iqtisadi modellərin tətbiqi istehsalın intensivləşdirilməsinə, rəqabət qabiliyyətinin artırılmasına və təbii sərvətlərdən səmərəli istifadəyə yönəlib. Hazırda əhalinin ərzaq təhlükəsizliyini daxili istehsal hesabına təmin etmək üçün dövlət səviyyəsində kompleks tədbirlər həyata keçirilir. Bu istiqamətdə həyata keçirilən səylər arasında fermer təsərrüfatları xüsusi əhəmiyyət kəsb edir. Kənd təsərrüfatı istehsal kooperativləri aşağıdakı fondları yarada bilərlər: kooperativin müəyyən edilmiş bonus sistemi çərçivəsində aralıq və yekun fəaliyyət nəticələrinə əsasən ödənişləri təmin edən məbləğdə maddi təşviq fondu yaradılır. İstehsal dövrünün uzunluğuna görə dividendlər maliyyə ilinin sonunda bir dəfə ödənilir. Aralıq dividend kooperativ rəhbərliyinin təklifi ilə müşahidə şurası tərəfindən elan edilir və sabit məbləğdədir. Yekun dividend, üzvlərin ümumi yığıncağı tərəfindən ilin nəticələrinə əsasən, aralıq dividendlərin ödənilməsi nəzərə alınmaqla elan edilir. Maddi inkişaf fondu, paylanmış mənfəətdən birbaşa tutulmalar və kooperativ üzvlərinin səhm töhfələrini doldurmaq üçün istifadə edilən kooperativ ödənişlərindən formalaşır. İstehsalın inkişafına ayrılan mənfəət kooperativ üzvləri arasında mənfəət əldə etmək üçün verdikləri əmək töhfələrinə mütənasib olaraq bölüşdürülür.
Açar sözlər: Tovuz-Qazax rayonu, heyvandarlıq, fermer təsərrüfatı, taxılçılıq, iqtisadi model