DOI: https://doi.org/10.36719/2789-6919/57/93-97
İlahə Cəfərli
Bakı Dövlət Universiteti
magistrant
https://orcid.org/0009-0002-1723-1123
ilahacafarli111@gmail.com
Vətəndaşlıq institutu anlayışı, əhəmiyyəti və hüquqi əsasları
Xülasə
Vətəndaşlıq institutu dövlət ilə fərd arasında hüquqi əlaqəni ifadə edən əsas hüquq institutlarından biridir. O, şəxsin müəyyən bir dövlətə mənsubiyyətini təsbit edir və bu mənsubiyyət əsasında onun hüquq və vəzifələrini müəyyənləşdirir. Vətəndaşlıq insanın siyasi, sosial və hüquqi statusunu formalaşdıraraq onun dövlət həyatında iştirakını təmin edir. Bu institut, həmçinin, dövlətin suverenliyinin mühüm elementlərindən biri kimi çıxış edir və ölkə daxilində hüquqi sabitliyin qorunmasında mühüm rol oynayır.
Vətəndaşlıq institutunun hüquqi əsasları konstitusiya və müvafiq qanunvericilik aktları ilə tənzimlənir. Azərbaycanda bu münasibətlər əsasən Konstitusiya və “Vətəndaşlıq haqqında” qanunla müəyyən edilir. Vətəndaşlığın əldə edilməsi, dəyişdirilməsi və itirilməsi qaydaları bu normativ aktlarda öz əksini tapır. Bu institutun əhəmiyyəti ondan ibarətdir ki, o, fərdlərin hüquqlarının müdafiəsini təmin edir, dövlətlə qarşılıqlı məsuliyyət münasibətlərini formalaşdırır və cəmiyyətin hüquqi inteqrasiyasını gücləndirir.
Vətəndaşlıq institutu dövlət ilə fərd arasında hüquqi əlaqəni ifadə edən əsas hüquq institutlarından biridir. O, şəxsin müəyyən bir dövlətə mənsubiyyətini təsbit edir və bu mənsubiyyət əsasında onun hüquq və vəzifələrini müəyyənləşdirir. Vətəndaşlıq insanın siyasi, sosial və hüquqi statusunu formalaşdıraraq onun dövlət həyatında iştirakını təmin edir. Bu institut dövlətin suverenliyinin mühüm elementlərindən biri kimi də çıxış edir və ölkə daxilində hüquqi sabitliyin qorunmasında mühüm rol oynayır. Eyni zamanda, vətəndaşlıq şəxsə dövlət tərəfindən hüquqi müdafiə, diplomatik himayə və sosial təminat kimi vacib hüquqlar qazandırır, onun cəmiyyətə inteqrasiyasını və ictimai-siyasi proseslərdə iştirakını gücləndirir.
Açar söz: vətəndaşlıq prosedurları, sadələşdirmə, elektron xidmətlər, rəqəmsallaşma, dövlət idarəçiliyi, onlayn müraciət sistemləri