Yeni Özbəkistanda sosial münasibətlərin möhkəmləndirilməsində etimadın mənəvi-institusional resurs kimi rolu
İlxom Xayitmurodov 
Xülasə. Məqalədə Yeni Özbəkistanda sosial münasibətlərin transformasiyası kontekstində etimad mənəvi-institusional resurs kimi araşdırılır. Etimad passiv razılıq və ya dövlət institutlarının birbaşa tələb edə biləcəyi münasibət kimi deyil, mənəvi öhdəliklərin, gündəlik təcrübənin və institusional fəaliyyətin uyğunlaşması nəticəsində yaranan əsaslandırılmış gözlənti kimi şərh olunur. Tədqiqatda konseptual rekonstruksiya, normativ-hüquqi və institusional təhlil, həmçinin mexanizmlərin xəritələndirilməsi metodlarından istifadə edilir. Mənbə bazası etimadın klassik və müasir nəzəriyyələrini, Özbəkistanın konstitusion və strateji sənədlərini və beynəlxalq idarəetmə standartlarını birləşdirir. Hüquqi etibarlılıq, prosedur ədaləti, şəffaflıq, cavabdehlik, səriştəlilik və mənalı vətəndaş iştirakından ibarət altıölçülü institusional etibarlılıq modeli təklif olunur. Həmçinin normativ təminatları, gündəlik institusional təmasları, vətəndaş rəyini, düzəlişi və yenilənmiş gözləntiləri birləşdirən etimad dövrü əsaslandırılır. Təhlil göstərir ki, anlaşıqlılıq olmadan şəffaflıq, real təsir olmadan iştirak, inklüzivlik olmadan rəqəmsallaşma və ardıcıl institusional təcrübə olmadan mənəvi tərbiyə dayanıqlı etimad yaratmaya bilər. Şəxslərarası və institusional etimad arasında körpü rolunu oynayan məhəllə institutuna, eləcə də partikulyarizm, qeyri-rəsmi vasitəçilik, rəqəmsal təcrid və formal xarakterli məsləhətləşmə risklərinə xüsusi diqqət yetirilir. Nəticə etibarilə əsas siyasət məqsədi etimadı süni şəkildə maksimumlaşdırmaq deyil, tənqidi nəzarəti və hüquqi etiraz imkanlarını qorumaqla institutların etimada layiqli fəaliyyətini gücləndirmək olmalıdır.
Açar sözlər: etimad, institusional etimad, sosial münasibətlər, Yeni Özbəkistan, insan ləyaqəti, prosedur ədaləti, şəffaflıq, vətəndaş iştirakı, məhəllə, institusional etibarlılıq