Yüksək nailiyyət, aşaği özünəinam: İnkişaf etmiş EFL öyrənənlərində dil qeyri-müəyyənliyi
Abdullajon Nematov
Xülasə. Tədqiqatlar göstərir ki, universitet səviyyəsində İngilis dili (EFL) öyrənən tələbələr dil qeyri-müəyyənliyi yaşayırlar. Bu tədqiqatın məqsədi Özbəkistanda yerləşən bir dövlət universitetində yüksək akademik göstəricilərə malik EFL tələbələri arasında dil qeyri-müəyyənliyinin mahiyyətini və səbəblərini araşdırmaqdır. Bu keyfiyyət tədqiqatında çoxsaylı hal (multiple case study) dizaynına əsaslanaraq məlumatlar fərdi dərin müsahibələr və qısa yazılı refleksiyalar vasitəsilə toplanmışdır. İştirakçılar məqsədli seçim üsulu ilə seçilmiş 15 nəfər tələbədən ibarət olmuşdur və onların hamısı həm yüksək akademik nailiyyətlər göstərmiş, həm də EFL istifadəsində dil qeyri-müəyyənliyi yaşadıqlarını bildirmişlər. Məlumatların təhlili Braun və Clarke (2006) çərçivəsinə əsaslanan refleksiv tematik analiz vasitəsilə aparılmışdır. Təhlil nəticəsində beş əsas tema müəyyən edilmişdir: özünəinam olmadan səlislik — ziddiyyətli dil özünüdərkı; mükəmməlliyyətçilik və ağılsız səslənmək qorxusu; sosial müqayisə və “peer gaze”; aksent narahatlığı və tələffüz siyasəti; həmçinin özünü qoruma strategiyası kimi səssizlik. Tədqiqatın nəticələri göstərir ki, akademik nailiyyətlər dil qeyri-müəyyənliyini azaltmır, əksinə, bəzi hallarda onu daha da gücləndirə bilər.
Açar sözlər: dil qeyri-müəyyənliyi, EFL öyrənənləri, xarici dil narahatlığı, yüksək nailiyyət, mükəmməlliyyətçilik, Özbəkistan