Ali təhsildə strateji idarəetmə yeni mərhələdə: Quintuple Helix modeli ilə “Dövlət-universitet-sənaye” əməkdaşlığı
Xülasə. Ali təhsil müəssisələri XXI əsrdə yalnız təhsil və tədqiqat funksiyalarını yerinə yetirən təşkilatlar olmaqdan çıxaraq innovasiya ekosistemlərinin əsas iştirakçılarına çevrilmişdir. Qloballaşma, rəqəmsal transformasiya, yaşıl iqtisadiyyat və davamlı inkişaf məqsədləri universitetlərin strateji idarəetmə yanaşmalarının yenilənməsini zəruri etmişdir. Bu kontekstdə dövlət–universitet–sənaye əməkdaşlığını izah edən Triple Helix modelinin inkişaf etdirilmiş forması olan Quintuple Helix modeli ali təhsildə strateji idarəetmənin yeni mərhələsini xarakterizə edir. Model yalnız dövlət, universitet və sənaye arasında deyil, həmçinin, vətəndaş cəmiyyəti və təbii mühit arasında qarşılıqlı əlaqələri nəzərə alaraq innovasiyanın daha davamlı və inklüziv şəkildə formalaşmasını təmin edir.
Tədqiqatın məqsədi Quintuple Helix modelinin ali təhsil müəssisələrinin strateji idarəetmə sisteminə təsirini araşdırmaq və dövlət–universitet–sənaye əməkdaşlığının yeni inkişaf istiqamətlərini müəyyənləşdirməkdir. Tədqiqat zamanı sistemli ədəbiyyat təhlili, müqayisəli analiz və konseptual yanaşmalardan istifadə edilmişdir. Araşdırma nəticəsində müəyyən edilmişdir ki, Quintuple Helix modeli universitetlərin innovasiya potensialının artırılmasına, bilik transferinin sürətləndirilməsinə, regional inkişafın dəstəklənməsinə və davamlı inkişaf məqsədlərinin həyata keçirilməsinə əhəmiyyətli töhfə verir. Eyni zamanda, model strateji qərarların qəbulunda maraqlı tərəflərin iştirakını genişləndirir və universitetlərin sosial məsuliyyət funksiyasını gücləndirir. Nəticələr göstərir ki, müasir ali təhsil sistemlərində strateji idarəetmənin effektivliyi universitetlərin dövlət qurumları, biznes sektoru, vətəndaş cəmiyyəti və ekoloji institutlarla inteqrasiya səviyyəsindən asılıdır. Buna görə də Quintuple Helix yanaşması ali təhsil müəssisələrinin gələcək inkişaf strategiyalarının formalaşdırılmasında mühüm nəzəri və praktik çərçivə kimi çıxış edir.
Açar sözlər: Quintuple Helix, ali təhsil, strateji idarəetmə, dövlət-universitet-sənaye əməkdaşlığı, cəmiyyət