DOI: https://doi.org/10.36719/2789-6919/57/264-268
Sürəyya Kamilova
Azərbaycan Dövlət İqtisad Universiteti
magistrant
https://orcid.org/0009-0003-6050-709X
kamilova.surayya.bahruz.2024@unec.edu.az
Azərbaycan enerji sektorunda süni intellekt əsaslı rəqəmsal transformasiya istiqamətlərinin təhlili
Xülasə
Enerji sektoru, xüsusən də Azərbaycan kimi resurslarla zəngin ölkələrdə iqtisadi inkişafın və dayanıqlılığın təmin edilməsində mühüm rol oynayır. Artan enerji tələbatı, ətraf mühit problemləri və qlobal olaraq daha təmiz enerji sistemlərinə keçid kontekstində qabaqcıl texnologiyaların tətbiqi vacib hala gəlmişdir. Süni intellekt (Sİ) bu transformasiyanın əsas hərəkətverici qüvvəsidir və məlumatların təhlili, avtomatlaşdırma və ağıllı qərar qəbuletmə imkanları təklif edir. Bu tədqiqat, ağıllı şəbəkələr, proqnozlaşdırıcı texniki xidmət, enerji istehsalının optimallaşdırılması və tələb tərəfinin idarə edilməsi kimi sahələrə diqqət yetirərək, Azərbaycanın enerji sektorunda Sİ əsaslı rəqəmsal transformasiyanın əsas istiqamətlərini təhlil edir. Həmçinin, rəqəmsallaşmanın mövcud səviyyəsi qiymətləndirilir və rəqəmsal infrastrukturun qeyri-kafiliyi, yüksək keyfiyyətli məlumatların məhdud mövcudluğu, ixtisaslı mütəxəssislərin çatışmazlığı və kibertəhlükəsizlik riskləri daxil olmaqla əsas çətinlikləri müəyyən edir. Nəticələr göstərir ki, ilkin addımlar atılsa da, Sİ inteqrasiyası hələ də erkən mərhələdədir. Bununla belə, onun effektiv tətbiqi enerji səmərəliliyini əhəmiyyətli dərəcədə artıra, xərcləri azalda və sistemin etibarlılığını artıra bilər. Sektorda rəqəmsal transformasiyanın sürətləndirilməsi üçün infrastrukturun inkişafı, insan kapitalına investisiya və dəstəkləyici tənzimləyici çərçivələri əhatə edən hərtərəfli strategiya vacibdir.
Açar sözlər: süni intellekt, enerji sektoru, rəqəmsal transformasiya, enerji səmərəliliyi, Azərbaycan, ağıllı enerji sistemləri