DOI: https://doi.org/10.36719/2663-4619/122/109-114
Sevinc Babayeva
Azərbaycan Dövlət Neft və Sənaye Universiteti
texnika üzrə fəlsəfə doktoru
https://orcid.org/0000-0002-9334-5483
babayeva_sevinc64@mail.ru
Nail Əzizov
Azərbaycan Respublikası Kosmik Agentliyi (Azərkosmos)
magistrant
https://orcid.org/0009-0002-2726-2273
nail.azizov97@gmail.com
Bioqaz istehsal prosesinin elmi əsaslarının təhlili və qiymətləndirilməsi
Xülasə
Bioqaz istehsalı müasir dövrdə bərpa olunan enerji mənbələrinin inkişafında xüsusi əhəmiyyət kəsb edir. Bu prosesin elmi əsaslarının təhlili həm enerji səmərəliliyinin artırılması, həm də ekoloji problemlərin həllinə töhfə verməsi baxımından mühümdür. Bioqazın əldə olunması əsasən anaerob şəraitdə orqanik tullantıların parçalanması nəticəsində baş verir. Bu prosesdə iştirak edən mik-roorqanizmlərin fəaliyyəti, temperatur, pH mühiti və substratın tərkibi istehsalın keyfiyyətini və miqdarını müəyyən edən əsas faktorlar hesab olunur.
Məqalədə bioqaz istehsalının nəzəri və praktik əsasları təhlil edilmiş, müxtəlif texnoloji yanaşmalar müqayisə olunmuşdur. Eyni zamanda, prosesin ekoloji üstünlükləri – atmosferə atılan karbon qazının azalması, tullantıların səmərəli idarə olunması və kənd təsərrüfatı üçün gübrə istehsalının mümkünlüyü kimi aspektlər dəyərləndirilmişdir. İqtisadi baxımdan bioqaz texnologiyalarının tətbiqi enerji asılılığını azaldaraq davamlı inkişaf strategiyalarına xidmət edir.
Nəticə etibarilə, bioqaz istehsalının elmi əsaslarının təhlili göstərir ki, bu sahənin inkişafı yalnız enerji təminatında deyil, həm də ekoloji tarazlığın qorunmasında mühüm rol oynayır.
Açar sözlər: bioqaz, anaerob fermentasiya, enerji səmərəliliyi, ekoloji davamlılıq, orqanik tullantılar