DOI: https://doi.org/10.36719/2663-4619/130/246-262
Dağ-mədən sənayesində bərpa olunan enerji mənbələrinin tətbiqi: Ekoloji və iqtisadi potensialın qiymətləndirilməsi
Zeynal Abasov
Xülasə. Bu məqalədə mədən sənayesində bərpa olunan enerji mənbələrinin tətbiqinin ekoloji və iqtisadi potensialı kompleks şəkildə qiymətləndirilmişdir. Tədqiqatın əsas məqsədi ənənəvi enerji mənbələrindən asılılığın azaldılması və alternativ enerji həllərinin sənaye proseslərinə inteqrasiyasının səmərəliliyini müəyyən etməkdən ibarətdir. Məqalədə günəş, külək, hidro və digər bərpa olunan enerji mənbələrinin mədən sektorunda tətbiq imkanları təhlil edilmiş, onların istehsal proseslərinə təsiri və enerji səmərəliliyinə verdiyi töhfələr araşdırılmışdır. Eyni zamanda, bu texnologiyaların tətbiqi nəticəsində karbon qazı emissiyalarının azaldılması, ətraf mühitin qorunması və ekoloji dayanıqlığın təmin olunması məsələləri geniş şəkildə nəzərdən keçirilmişdir. Tədqiqat çərçivəsində müxtəlif ölkələrin təcrübələri müqayisəli şəkildə təhlil edilmiş, mədən sənayesində tətbiq olunan müasir enerji modellərinin iqtisadi effektivliyi qiymətləndirilmişdir. Kapital qoyuluşu, əməliyyat xərcləri və uzunmüddətli iqtisadi faydalar baxımından alternativ enerji mənbələrinin üstünlükləri müəyyən edilmişdir. Nəticələr göstərir ki, bərpa olunan enerji mənbələrinin mədən sənayesində tətbiqi yalnız ekoloji baxımdan deyil, həm də iqtisadi cəhətdən səmərəli yanaşma kimi çıxış edir. Bu isə gələcəkdə enerji təhlükəsizliyinin təmin olunması və sənayenin dayanıqlı inkişafı üçün mühüm əhəmiyyət kəsb edir.
Açar sözlər: davamlı enerji, mədən sənayesi, bərpa olunan enerji mənbələri, ekoloji dayanıqlıq, iqtisadi effektivlik, enerji səmərəliliyi