Əqli mülkiyyət hüquqlarının qorunmasının beynəlxalq əsasları
Nəzrin Zeynalova
Xülasə. Əqli mülkiyyət hüquqlarının qorunmasının beynəlxalq əsasları qlobal səviyyədə yaradıcılıq fəaliyyətinin nəticələrinin hüquqi müdafiəsini təmin edən normativ-hüquqi mexanizmlər sisteminə əsaslanır. Bu sahədə əsas məqsəd müəlliflərin, ixtiraçıların və digər hüquq sahiblərinin maraqlarını qorumaqla yanaşı, innovasiyaların təşviqinə və beynəlxalq ticarətin inkişafına şərait yaratmaqdır. Beynəlxalq hüquqi çərçivənin formalaşmasında Ümumdünya Əqli Mülkiyyət Təşkilatı mühüm rol oynayır. Bu təşkilatın himayəsi altında qəbul edilmiş Bern Konvensiyası və Paris Konvensiyası kimi sənədlər müəllif hüquqları və sənaye mülkiyyətinin qorunmasının əsas prinsiplərini müəyyən edir.
Bundan əlavə, Ümumdünya Ticarət Təşkilatı çərçivəsində qəbul olunmuş TRIPS Sazişi əqli mülkiyyət hüquqlarının qorunmasını beynəlxalq ticarət sistemi ilə əlaqələndirərək üzv dövlətlər üçün minimum standartlar müəyyənləşdirir. Bu mexanizmlər hüquqların qarşılıqlı tanınmasını, milli rejim prinsipini və hüquq pozuntularına qarşı effektiv müdafiə vasitələrinin tətbiqini təmin edir. Nəticə etibarilə, beynəlxalq hüquqi baza həm hüquq sahiblərinin maraqlarını qoruyur, həm də texnologiya transferi və bilik mübadiləsinin inkişafına töhfə verir.
Açar sözlər: əqli mülkiyyət, beynəlxalq hüquq, Bern Konvensiyası, TRIPS sazişi, WIPO