DOI: https://doi.org/10.36719/2706-6185/59/62-67
Arif İbrahimli
Azərbaycan İdman Akademiyası
https://orcid.org/0009-0005-3768-9491
arif.ibrahimli@sport.edu.az
Kənan Qocayev
Azərbaycan İdman Akademiyası
https://orcid.org/0009-0007-9063-7126
kanan.gocayev.2024@sport.edu.az
Gənc futbolçularda aparılan məşq proseslərində istifadə edilən metod, vasitə və prinsiplərin ümumi xarakteristikası
Xülasə
Çoxillik məşq prosesi futbolçunun fiziki, texniki və taktiki inkişafını sistemli şəkildə təmin edən ardıcıl mərhələlərdən ibarətdir və bu mərhələlər bir-birini məntiqi ardıcıllıqla əvəz edərək ümumi hazırlıq səviyyəsinin yüksəldilməsinə xidmət edir. Hər bir mərhələnin özünəməxsus məqsəd və vəzifələri mövcuddur və bu məqsədlər futbolçunun yaş xüsusiyyətləri, fiziki hazırlıq səviyyəsi və fərdi qabiliyyətləri nəzərə alınmaqla müəyyən edilir. Futbolda qəbul edilən yüklərin həcmi kifayət qədər böyük olduğuna görə, bu yüklərin düzgün planlaşdırılması və mərhələli şəkildə artırılması xüsusi əhəmiyyət kəsb edir. Yük artımı qısa müddətdə deyil, bir neçə il ərzində tədricən və elmi əsaslarla həyata keçirilməli, orqanizmin adaptasiya imkanları nəzərə alınmalıdır.
İllik məşq silsiləsində sürət və texniki hazırlığın təkmilləşdirilməsi fasiləsiz proses kimi təşkil olunmalı, bu istiqamətdə işlər mövsümün bütün dövrlərində davam etdirilməlidir. Xüsusilə futbol kimi dinamik idman növündə sürət, çeviklik və texniki bacarıqların paralel inkişafı yüksək nəticələrin əldə olunmasında mühüm rol oynayır. Qaçış texnikasının düzgün mənimsənilməsi və sürət keyfiyyətlərinin inkişafı yalnız müəyyən dövrlərlə məhdudlaşdırılmamalı, hazırlığın bütün mərhələlərində sistemli şəkildə tətbiq edilməlidir. Bu yanaşma futbolçunun həm fərdi ustalığının, həm də komanda daxilində effektiv fəaliyyətinin təmin olunmasına şərait yaradır.
Beləliklə, çoxillik məşq prosesinin düzgün qurulması, yüklərin optimal bölüşdürülməsi və texniki-sürət hazırlığının fasiləsiz inkişafı futbolçunun peşəkar səviyyəyə yüksəlməsinin əsas şərtlərindən biridir.
Açar sözlər: metod və vasitələr, texnika, taktika, fiziki hazırlıq, məşq, hərəki keyfiyyətlər, məşqin prinsipləri