DOI: https://doi.org/10.36719/2789-6919/57/217-221
Ayxan Məmmədli
Azərbaycan Dövlət İqtisad Universiteti
magistrant
https://orcid.org/0009-0008-8043-1519
aykhanmammadli0@gmail.com
Kiber təhlükəsizlikdə süni intellektin tətbiqi və onun effektivliyinin təhlili
Xülasə
Müasir informasiya cəmiyyətində rəqəmsal texnologiyaların sürətli inkişafı ilə paralel olaraq kiber təhlükələrin miqyası və mürəkkəbliyi əhəmiyyətli dərəcədə artmışdır. Ənənəvi kiber təhlükəsizlik sistemləri əsasən əvvəlcədən müəyyən edilmiş qaydalar və imza əsaslı yanaşmalar üzərində qurulduğundan, yeni və dinamik hücumlara qarşı effektiv müdafiə təmin etməkdə çətinlik çəkir. Bu səbəbdən süni intellekt texnologiyalarının kiber təhlükəsizlik sahəsində tətbiqi son illərdə xüsusi aktuallıq qazanmışdır.
Bu məqalədə süni intellektin kiber təhlükəsizlik sahəsində tətbiqi imkanları, istifadə olunan əsas metodlar və onların effektivliyi təhlil edilir. Xüsusilə maşın öyrənməsi və dərin öyrənmə modellərinin hücumların aşkarlanması, anomaliyaların müəyyən edilməsi və təhlükələrin proqnozlaşdırılması sahəsində rolu araşdırılır. Tədqiqat nəticəsində müəyyən edilir ki, süni intellekt əsaslı yanaşmalar ənənəvi metodlarla müqayisədə daha yüksək dəqiqlik və adaptivlik təmin edir.
Bununla yanaşı, süni intellekt sistemlərinin tətbiqi ilə bağlı bəzi məhdudiyyətlər və risklər, o cümlədən yanlış pozitiv nəticələr, məlumat keyfiyyətindən asılılıq və adversarial hücumlar da nəzərdən keçirilir. Məqalənin nəticəsi olaraq, süni intellektin kiber təhlükəsizlik sahəsində perspektivli və effektiv bir alət olduğu, lakin onun optimal istifadəsi üçün kompleks yanaşmanın vacibliyi vurğulanır.
Açar sözlər: süni intellekt, kiber təhlükəsizlik, maşın öyrənməsi, hücum aşkarlanması, anomaliya analizi, dərin öyrənmə