Multimodal nəqliyyat sistemlərində rekuperativ enerjinin bərpası üçün litium-ion batareyalarının elektrokimyəvi parametrlərinin optimallaşdırılması
Yadulla Həziyev1 
, Asəf Əliyev2* , Şəmil Mahmudov3 ,
Akif Əliyev3 , Mirnazim Seyidov3
Xülasə. Bu tədqiqat multimodal nəqliyyat sistemlərində regenerativ enerji bərpasını artırmaq üçün Li-ion batareyalarının elektrokimyəvi xüsusiyyətlərinin optimallaşdırılmasını araşdırır. Artan enerji tələbatı və ətraf mühitlə bağlı narahatlıqlar davamlı hərəkətlilik üçün səmərəli enerji saxlama və bərpa həllərinin vacibliyini vurğulayır. Tədqiqat, daxili müqavimət, yükləmə vəziyyəti, işləmə temperaturu, gərginlik davranışı və yükləmə-boşaltma sürətləri daxil olmaqla, əsas batareya parametrlərini nəzərə alan modelləşdirmə və optimallaşdırma çərçivəsi hazırlayır. Model həmçinin enerji itkilərini, istilik dinamikasını və parçalanma proseslərini nəzərə alır və bu da müxtəlif iş şəraitində batareya performansının real təsvirini təmin edir. Təklif olunan yanaşma dəmir yolu, avtomobil yolu və şəhər tranzit sistemləri kimi müxtəlif nəqliyyat növlərində tətbiq olunur. Simulyasiya nəticələri göstərir ki, optimallaşdırılmış parametr konfiqurasiyası enerji bərpa səmərəliliyini artırır, istiliklə əlaqəli itkiləri azaldır və ənənəvi idarəetmə metodları ilə müqayisədə batareyanın xidmət müddətini uzadır. Xüsusilə, temperaturun tənzimlənməsi və müqavimətin azaldılması sistemin performansı üçün vacib amillər kimi ortaya çıxır. Bundan əlavə, adaptiv idarəetmə strategiyalarının daxil edilməsi dəyişkən yüklər altında sabit işləməyə imkan verir. Nəticələr göstərir ki, effektiv elektrokimyəvi optimallaşdırma müasir nəqliyyat sistemlərində həm texniki səmərəliliyə, həm də ətraf mühitin dayanıqlığına töhfə verə bilər.
Açar sözlər: Li-ion batareya, regenerativ əyləc, enerji səmərəliliyi, dayanıqlı nəqliyyat, aşağı karbonlu mobillik, optimallaşdırma, multimodal sistemlər