Qlobal iqtisadi parçalanmanın xarici birbaşa investisiya axınlarına təsiri: empirik təhlil
Xülasə. Qlobal iqtisadi parçalanma müasir beynəlxalq iqtisadi sistemin getdikcə daha mühüm xüsusiyyətlərindən birinə çevrilərək ticarət əlaqələrinə, investisiya qərarlarına və qlobal istehsalın coğrafi təşkilinə təsir göstərir. Artan geosiyasi gərginliklər, ticarət siyasətində qeyri-müəyyənlik, strateji rəqabət və beynəlxalq təchizat zəncirlərində baş verən pozuntular şirkətləri və dövlətləri ənənəvi iqtisadi inteqrasiya modellərini yenidən nəzərdən keçirməyə vadar edir. Bu tədqiqat qlobal iqtisadi parçalanmanın birbaşa xarici investisiya (BXİ) axınlarına təsirini araşdırır və artan geosiyasi və iqtisadi qeyri-müəyyənliyin beynəlxalq investisiya istiqamətlərində dəyişikliklərə səbəb olub-olmadığını qiymətləndirir. Tədqiqat beynəlxalq makroiqtisadi və investisiya göstəricilərinə əsaslanan kəmiyyət empirik yanaşmadan istifadə edir və BXİ axınları ilə geosiyasi risk, iqtisadi artım, inflyasiya, ticarət açıqlığı və digər müvafiq amillər arasındakı əlaqəni nəzərdən keçirir. Araşdırma beynəlxalq investisiyalarda mümkün ümumi azalmanı investisiyaların nisbətən daha sabit və strateji əhəmiyyət daşıyan iqtisadiyyatlara coğrafi yenidən istiqamətlənməsindən fərqləndirməyə imkan verir. Tədqiqat geoiqtisadi parçalanma üzrə inkişaf edən elmi ədəbiyyata geosiyasi prosesləri birbaşa xarici investisiyaların yerləşməsi və dinamikası ilə əlaqələndirməklə töhfə verməyi qarşıya məqsəd qoyur.
Açar sözlər: qlobal iqtisadi parçalanma, birbaşa xarici investisiya, geosiyasi risk, beynəlxalq investisiya, qlobal ticarət, iqtisadi qeyri-müəyyənlik, təchizat zəncirləri