DOI: https://doi.org/10.36719/2706-6185/59/186-190
Aygül İsmayılzadə
Bakı Biznes Universiteti
magistrant
https://orcid.org/0009-0001-9212-3475
ismayilzadeaygul8@gmail.com
Rəqəmsal texnologiyaların idarəetmə uçotuna təsiri
Xülasə
Son illərdə rəqəmsal transformasiya biznes proseslərini köklü şəkildə dəyişdirmiş və idarəetmə uçotunun inkişafında əsas istiqamətlərdən birinə çevrilmişdir. Rəqəmsal texnologiyalar informasiya axınının sürətini artırmaqla, idarəetmə uçotunun metodoloji əsaslarını yenidən formalaşdırır və qərarların daha çevik və analitik əsaslarla qəbul edilməsinə şərait yaradır. Məlumatların həcm və müxtəlifliyinin artması ənənəvi uçot sistemlərinin məhdudiyyətlərini üzə çıxarmış, strukturlaşdırılmış və strukturlaşdırılmamış məlumatlardan istifadəni zəruri etmişdir.
Böyük Data Analitikası (BDA) idarəetmə uçotunda geniş tətbiq olunaraq planlaşdırma, proqnozlaşdırma və performans ölçümü proseslərinin əsas komponentinə çevrilmişdir. Rəqəmsal transformasiya eyni zamanda müəyyən risklər də yaradır belə ki, məlumat axınının intensivliyi, proqnozlaşdırma modellərinin qeyri-dəqiqliyi və xərc strukturunun mürəkkəbləşməsi qərarvermə prosesində səhv risklərini artırır.
Texnologiyaların tətbiqi (bulud əsaslı ERP sistemləri, süni intellekt, Robot Proses Avtomatlaşdırması və Böyük Data Analitikası) məlumatların real vaxtda toplanması və təhlilini mümkün edir, büdcələşdirmə, xərc analizini avtomatlaşdırır və insan amilindən yaranan səhvləri minimuma endirir. Bu sistemlər rəhbərliyə strateji və əməliyyat səviyyəsində etibarlı informasiya təmin edir, qərarverməni sürətləndirir və risk idarəçiliyini təkmilləşdirir.
Azərbaycanda idarəetmə uçotunun rəqəmsal transformasiyası mərhələli surətdə həyata keçirilir. Dövlət təşəbbüsləri və özəl sektorun texnologiyalara adaptasiyası olsa da, genişmiqyaslı statistika hələ mövcud deyil. Buna baxmayaraq, rəqəmsallaşma və məlumat analitikası tətbiqi müəssisələr üçün daha səmərəli idarəetmə və proqnozlaşdırma imkanları yaradır.
Açar sözlər: rəqəmsal texnologiya, rəqəmsal transformasiya, idarəetmə uçotu, ERP sistemləri, RPA, Böyük Data Analitikası, süni intellekt