DOI: https://doi.org/10.36719/2663-4619/126/106-113
Əbülfəz Tağıyev
Bakı Dövlət Universiteti
biologiya üzrə fəlsəfə doktoru
https://orcid.org/0000-0002-2521-4182
abulfaztaghiyev@yahoo.com
Avtandil Musayev
Bakı Dövlət Universiteti
biologiya üzrə fəlsəfə doktoru
https://orcid.org/0000-0001-8307-7633
musayevavtandil@yahoo.com
Arzu Xələfova
Bakı Dövlət Universiteti
magistrant
https://orcid.org/0009-0003-6454-244X
arzu16xelefova@gmail.com
Elmira Muradova
Bakı Dövlət Universiteti
biologiya üzrə fəlsəfə doktoru
https://orcid.org/0000-0002-2632-4182
elmira.muradova.87@bk.ru
Samirə Bədəlova
Bakı Dövlət Universiteti
biologiya üzrə fəlsəfə doktoru
https://orcid.org/0009-0009-7117-4386
samirabadalova@bsu.edu.az
Samur-Yalama Milli Parkında dendrofil quşların məskunlaşma xarakteri
Xülasə
2024–2025-ci illərdə Samur-Yalama Milli Parkında quşların reproduksiya və qışlama dövründə 61 növ dendrofil quşun məskunlaşma xarakteri öyrənilib. Məskunlaşma xarakterinə görə tədqiq edilən növlərdən oturaq populyasiyaya aid olanların 37 növü Passeriformes, 12 növü Falconiformes, 4 növü Piciformes, 3 növü Columbiformes, 3 növü Coraciiformes, 1 növü Strigiformes, 1 növü Cuculiformes dəstəsinə aiddir. Köçəri-yuvalayan quş populyasiyalarına Passeriformes dəstəsindən 13 növ, Falconiformes dəstəsindən 8 növ, Columbiformes dəstəsindən 3 növ, Coraciiformes dəstəsindən 3 növ, Cuculiformes dəstəsindən isə 1 növ daxildir. Dendrofil quşlardan qışlama və reproduksiya dövründə Passeriformes və Falconiformes dəstələrinə aid növlərin dominantlıq təşkil etməsi Milli Parkın təbii-coğrafi şəraiti ilə əlaqədardır. Samur-Yalama Milli Parkı yaranana qədər uzun illər ərzində antropogen təsirlər nəticəsində meşələrin qırılması, bağ sahələrinin salınması quşların yuvalama və qidalanma yerlərinin azalmasına, populyasiyalararası genetik əlaqələrin zəifləməsinə səbəb olmuşdur. Bununla yanaşı, meşədə qoçalmış, çürük, yerə yıxılmış ağacların götürülməsi və alt yarusdakı müxtəlif ot bitkiləri və kolluqların təmizlənməsi dendrofil quşların kəmiyyət və keyfiyyət göstəricilərinin azalmasına səbəb olub.
Açar sözlər: oturaq, köçəri-yuvalayan, dendrofil quşlar, məskunlaşma xarakteri, reproduksiya dövrü