DOI: https://doi.org/10.36719/2789-6919/56/137-141
Rafiq İbrahimov
Azərbaycan Dövlət Neft və Sənaye Universiteti
texnika üzrə fəlsəfə doktoru
https://orcid.org/0000-0002-1093-6369
rafiq.ibrahimov@yahoo.com
Elnur Səfərov
Azərbaycan Dövlət Neft və Sənaye Universiteti
magistrant
https://orcid.org/0009-0006-9585-0367
elnurseferov4545@gmail.com
Səmərəlilik və optimallaşdırma yüksək inhiraflı üfüqi quyuların
qazılmasında texniki-iqtisadi səmərəliliyin artırılması yolları
Xülasə
Yüksək inhiraflı üfüqi quyuların qazılması müasir neft-qaz sənayesində hasilatın artırılması, yataqların daha səmərəli istismarı və xərclərin optimallaşdırılması baxımından mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Bu tip quyular mürəkkəb geoloji şəraitdə daha geniş layla təmas sahəsi yaratmaqla məhsuldarlığı yüksəldir, eyni zamanda ətraf mühitə təsirlərin minimuma endirilməsinə imkan verir. Lakin yüksək inhiraf bucaqları, uzun üfüqi sahələr, mexaniki yüklərin artması və texnoloji risklər qazma prosesində əlavə çətinliklər yaradır və texniki-iqtisadi səmərəliliyin azalmasına səbəb ola bilir.
Xülasədə yüksək inhiraflı üfüqi quyuların qazılmasında səmərəliliyin artırılması yolları kompleks şəkildə təhlil olunur. Buraya qazma layihəsinin optimallaşdırılması, müasir qazma texnologiyalarının və avadanlıqlarının tətbiqi, qazma məhlullarının düzgün seçimi, trayektoriyanın dəqiq idarə edilməsi, vaxt və xərc itkilərinin azaldılması, eləcə də risklərin idarə olunması daxildir. Eyni zamanda, rəqəmsal monitorinq sistemlərinin, avtomatlaşdırılmış idarəetmə üsullarının və real vaxt rejimində məlumatların təhlilinin iqtisadi effektivliyə təsiri araşdırılır. Nəticə etibarilə göstərilir ki, texniki və iqtisadi yanaşmaların inteqrasiyası yüksək inhiraflı üfüqi quyuların qazılmasında davamlı, təhlükəsiz və rentabelli istehsalın təmin edilməsində əsas rol oynayır.
Açar sözlər: yüksək inhiraflı üfüqi quyular, qazma texnologiyaları, texniki-iqtisadi səmərəlilik, optimallaşdırma, xərclərin azaldılması, qazma trayektoriyası, risklərin idarə olunması, neft-qaz sənayesi