DOI: https://doi.org/10.36719/2789-6919/53/117-120
magistrant
https://orcid.org/0009-0006-0517-5696
aiselgarayeva@gmail.com
Təhsildə empatiyanın rolu
Xülasə
Bu məqalə empatiyanın müasir təhsil sistemində rolunu elmi əsaslar və tədqiqat nəticələrinə söykənərək araşdırır. Empatiya müəllim-şagird münasibətlərinin keyfiyyətini müəyyən edən əsas psixoloji bacarıqlardan biri kimi çıxış edir və öyrənmə prosesinin emosional, sosial və akademik aspektlərinə güclü təsir göstərir. Araşdırmalar göstərir ki, empatik yanaşma sinifdə təhlükəsizlik və qarşılıqlı hörmət mühiti yaradır, şagirdlərin özünüifadəsini gücləndirir və davranış problemlərinin azalmasına səbəb olur. Empatiya şagirdlərin sosial-emosional inkişafında da mühüm rol oynayır: emosional intellekti artırır, özünüdərk və özünütənzimləmə bacarıqlarını gücləndirir, əməkdaşlıq və münaqişələrin konstruktiv həllini dəstəkləyir. Bundan əlavə, tədqiqatlar empatiyanın akademik nailiyyətlərə müsbət təsir göstərdiyini, motivasiyanı artırdığını və zəif nəticə göstərən şagirdlərin belə dərs prosesinə daha fəal qoşulmasına şərait yaratdığını ortaya qoyur.
Müəllimlərin empatiyasının inkişaf etdirilməsi üçün pedaqoji hazırlıq proqramlarının rolu xüsusi vurğulanır. Aktiv dinləmə, reflektiv yanaşma və emosional tənzimləmə kimi bacarıqlar empatik təlimin əsasını təşkil edir. Nəticə olaraq, empatiya təhsilin səmərəliliyini artıran, sağlam sinif atmosferi yaradan və şagirdlərin həm emosional, həm də akademik inkişafına töhfə verən əvəzedilməz pedaqoji komponent hesab olunur.
Açar sözlər: empatiya, tələbə-müəllim münasibəti, emosional intellekt, inkluziv təhsil, motivasiya, diqqət və yaddaş, akademik nailiyyət, təhsil sistemi, öyrənmə prosesi, aktiv dinləmə, humanist pedaqogika, təhsil psixologiyası